Ahlak & Fıkıh
Kendi umresini yapmadan, vefat eden anne-baba adına bedel umre yapılabilir mi?
42 / 46
ibadet
İki geçerli görüş çatışıyor: Kendi umresini yapmadan, vefat eden anne-baba adına bedel umre yapılabilir mi?
Hadis açıkça, bir kimsenin başkası adına (bedel) hac veya umre yapabilmesi için önce kendi farz haccını/umresini ifa etmiş olması gerektiğini gösterir; Peygamber (s.a.v.) sırayı bizzat düzeltmiştir. Şâfiî mezhebi ve cumhur bu hadisi esas alır. Hanefî mezhebinin bir görüşü ise niyet ve sıranın şart olmadığını, bedel ibadetin öne alınabileceğini savunur; ancak sahih ve sarih hadis karşısında bu görüş zayıf kalır. İhtiyat, hadisin gösterdiği sırayı takip etmektir: önce kendi ibadetini, sonra bedelini yapmaktır.
- Mesele: Kendi umresini yapmadan, vefat eden anne-baba adına bedel umre yapılabilir mi?
- Racih görüş: Önce kendi farz umresini/haccını yapmış olmak şarttır
- Delil: Ebû Dâvûd, Menâsik 1811; İbn Mâce, Menâsik 2903 — Şübrüme hadisi
- Peygamber (s.a.v.), Lebbeyk an Şübrüme diyen bir adama sordu: Kendi haccını yaptın mı? Adam Hayır dedi. Buyurdu: Önce kendi haccını yap, sonra Şübrüme için hac yap. (Ebû Dâvûd, Menâsik 1811)
- Seçenek A
- Önce kendi farz umresini/haccını yapmış olmak şarttır
- Seçenek B
- Niyet ve sıra önemli değildir, bedel ibadeti öne alınabilir
- Delil
- Ebû Dâvûd, Menâsik 1811; İbn Mâce, Menâsik 2903 — Şübrüme hadisi
- Racih Görüş
- Önce kendi farz umresini/haccını yapmış olmak şarttır