Ahlak & Fıkıh
Üzümünü şarap yapacağını bildiğin birine satmak caiz mi?
12 / 46
muamelat
İki geçerli görüş çatışıyor: Üzümünü şarap yapacağını bildiğin birine satmak caiz mi?
Alışverişin kendisi (üzüm satmak) aslen mübahtır; ancak alıcının bunu kesin olarak şarap yapmak için aldığı biliniyorsa, satıcı bilerek harama giden yola taş döşemiş olur. Hanbelî ve Mâlikî usulcüler bu meseleyi sedd-i zerâinin klasik örneği sayar: niyet bilindiğinde mübah akit, gayesi sebebiyle mekruh veya haram hükmü alır. Bazı Hanefî usulcüler ise akdin kendisine bakılacağını, alıcının niyetinin satıcıyı bağlamayacağını söyler. Bilgi kesinleştiğinde ihtiyat, satmamaktır.
- Mesele: Üzümünü şarap yapacağını bildiğin birine satmak caiz mi?
- Racih görüş: Haram işe vesile olur, satılmaz
- Delil: İbn Kayyım, İ'lâmü'l-Muvakkıîn'de sedd-i zerâi bahsi
- Fıkıh kaidesi: «Vesileler gayeler hükmündedir» (el-vesâilü lehâ hükmü'l-gâyât).
- Seçenek A
- Haram işe vesile olur, satılmaz
- Seçenek B
- Asıl akit helaldir, alıcının niyeti kendi sorumluluğudur
- Delil
- İbn Kayyım, İ'lâmü'l-Muvakkıîn'de sedd-i zerâi bahsi
- Racih Görüş
- Haram işe vesile olur, satılmaz