Alternatif: Portekiz Hürmüz'ü 1515'te düşüremeseydi

Hürmüz, Basra Körfezi ile Hint ticaretinin kilidiydi. Portekiz'in ele geçirmesi, baharat ve inci yollarını Lizbon'a bağladı; Gucerât-Malaka Müslüman tacir ağı daraldı. Düşürememe, Osmanlı-Memlûk deniz yardımının daha anlamlı bir cephe bulması ve Umman-Sind limanlarının bir süre daha özerk kalması demekti. Alternatif, «sömürge hiç gelmez» iddiası değil; deniz düğümünün bir kuşak gecikmesidir — ilim ve hac trafiği de bu lojistiğe bağlıdır. Kaynak: Portekiz Estado da Índia kayıtları; İslamî denizcilik tarihi özetleri. Referans ayet: Nahl 16/14. Eğitim amaçlı muhakemedir; gayb iddiası değildir.