Reddiye

İddia: İbnü'l-Mutahhar el-Hillî ve Râfıza: Hilafet nass ile Ali'ye aittir; sahâbenin çoğu sapmıştır; imamlar mâsumdur. Cevap: Ehl-i Sünnet: Hilafet nass ile değil, şûrâ ve bey'at ile sabittir. Ashâbın adaleti Kitap ve Sünnet'le sabittir; mâsumiyet yalnız peygamberlere hastır. Delil: Nûr 55; Tevbe 100; Buhârî & Müslim: «Hayırlı nesil benim asrımdır...»

Şeyhü'l-İslâm İbn Teymiyye · 728 H.

İddia: Felâsife ve kelâmcılar: Nakil aklın kesinine çelişirse te'vil veya redd gerekir; akıl asıldır. Cevap: Ehl-i Sünnet: Sahih nakil ile sarih akıl çelişmez. Çelişki vehmi varsa ya senette zaaf vardır ya da aklî öncül yanlıştır; Kitap ve Sünnet asıl kalır. Delil: Nisâ 59; İbn Teymiyye'nin «sahih nakil ile sarih akıl tearuz etmez» kaidesi

Şeyhü'l-İslâm İbn Teymiyye · 728 H.

İddia: Cehmiyye: Allah'ın sıfatları yoktur; «istivâ» mekânı gerektirir, dolayısıyla te'vil edilir veya nefiy edilir. Cevap: Ehl-i Sünnet: Sıfatlar kemâl üzere sabittir; keyfiyetsiz, teşbihsiz ve ta'tilsiz kabul edilir. İstivâ, selefin dediği gibi Allah'ın şânına yaraşır biçimde sabittir. Delil: Tâhâ 5; Şûrâ 11; İmam Mâlik: «İstivâ mâlum, keyfiyeti mechuldür»

Şeyhü'l-İslâm İbn Teymiyye · 728 H.

İddia: Bazı tarikat ve bid'at ehli: Velînin keşfi veya örf, sünnetten üstün tutulabilir; her yeni amel «güzel bid'at»tır. Cevap: Ehl-i Sünnet: İstikamet Kitap, Sünnet ve selef yoludur. Dinde sonradan çıkarılan her bid'at reddedilir; keşif nassa muhalif olamaz. Delil: Müslim: «Kim bizim bu işimize uymayan bir şey ihdas ederse o reddedilir»; Âl-i İmrân 103

Şeyhü'l-İslâm İbn Teymiyye · 728 H.

İddia: Cehmiyye–Mu'tezile: Haberî sıfatlar mecazdır; aklî tevhid için sıfatlar nefiy edilmelidir. Cevap: Ehl-i Sünnet: Haberî sıfatlar hakikattir; teşbih ve ta'til olmadan ispat edilir. Aklın görevi nassı iptal değil, onu anlamaktır. Delil: A'râf 180; İhlâs 1–4; İmam Ahmed'in sıfatları ispat eden selef nakilleri

İbn Kayyim el-Cevziyye · 751 H.

İddia: Sihir, fal ve kabirlerden medet umma: Bunlar «sebepler»dir; tevhide zarar vermez. Cevap: Ehl-i Sünnet: Gaybı bilmek ve tabiatüstü yardım istemek yalnız Allah'a mahsustur. Sihir ve fal haramdır; kabir ehlinden istemek şirke kapı açar. Delil: Bakara 102; Cin 6; Buhârî: «Kim fal baktırırsa Muhammed'e indirileni inkâr etmiş olur»

İbn Kayyim el-Cevziyye · 751 H.

İddia: Müşrik ve bid'at ehlinin şüphesi: «Lâ ilâhe illallah diyenin duası ve vesilesi şirk olmaz; biz putlara değil salihlere yöneliyoruz.» Cevap: Ehl-i Sünnet: Tevhid, ibadeti yalnız Allah'a kılmaktır. Salâh sahibi olsa da ölüden medet ummak, adak adamak ve korku–ümit bağlamak şirk çeşitlerindendir. Delil: Fâtiha 5; Zümer 3; Yunus 18

İmam Muhammed b. Abdilvehhâb · 1206 H.

İddia: Cehmiyye–zındıka: Kur'ân mahlûktur; Allah yaratılmışlara benzemez diye sıfatlar inkâr edilir. Cevap: Ehl-i Sünnet: Kur'ân Allah'ın kelâmıdır, mahlûk değildir. Sıfatlar ispat edilir; yaratılmışlara benzetme (teşbih) yapılmaz. Delil: Tevbe 6; Mihne dönemi İmam Ahmed'in «Kur'ân Allah kelâmıdır» sözü

İmam Ahmed b. Hanbel'e nispet · 241 H.

İddia: Bid'at ehli: «Maslahat varsa yeni ibadet biçimleri caizdir; ashâbın da sonradan çıkardığı ameller vardır.» Cevap: Ehl-i Sünnet: İbadette asıl durmak (tevakkuf)tır. Ashâbın icmâ ettiği uygulamalar sünnet kapsamındadır; dinde aslı olmayan ihdas reddedilir. Delil: Mâide 3; Müslim: «Her bid'at dalâlettir»; Şâtıbî'nin bid'at taksimi

İmam eş-Şâtıbî · 790 H.

İddia: Kaderiyye: Kul kendi fiilini yaratır. Cebriyye: Kulun ihtiyarı yoktur, fiiller cebirle olur. Cevap: Ehl-i Sünnet: Hayır ve şer Allah'ın takdiriyledir; kul kesbeder, ihtiyar sahibidir. Ne mutlak cebir ne de Allah'ı fiillerden soyutlayan kader inkârı doğrudur. Delil: Kamer 49; Sâffât 96; Buhârî & Müslim: kadere iman Cibrîl hadisinde

İbn Ebî'l-İzz el-Hanefî · 792 H.

İddia: Fırka-i dâlle: Kurtuluş kendi taifesine hastır; ümmetin çoğunluğu dalâlettedir. Cevap: Ehl-i Sünnet: Kurtuluş fırkası, ashâb ve tâbiînin yoluna uyanlardır. Ümmetin savaadı (çoğunluğu) hak üzeredir; tefrika yasaktır. Delil: Âl-i İmrân 103; Tirmizî: «Ümmetim dalâlet üzere birleşmez»; «el-cemâa» hadisi

Abdülkāhir el-Bağdâdî · 429 H.

İddia: Mu'attıla: Hadislerdeki sıfat haberleri âhâddır; akîdede hüccet olmaz, dolayısıyla nefiy edilir. Cevap: Ehl-i Sünnet: Sahih haberî sıfatlar kabul edilir. Âhâd haber amelde ve birçok akîde meselesinde hüccettir; selef bu haberlerle amel etmiştir. Delil: Şûrâ 11; Buhârî'nin sıfat bâbları; İbn Huzeyme'nin sahih sıfat hadisleri derlemesi

İmam İbn Huzeyme · 311 H.