Talebü’l-hadîs yolculuğu · metin

Ebû Dâvûd es-Sicistânîأبو داود السجستاني

Sicistan'dan on sekiz yaşında çıkıp Irak, Hicaz ve Şam şehirlerini dolaşan; Tarsus'ta yirmi yıl kaldıktan sonra Basra'da tamamlanan uzun bir hadis yolculuğu.

doğum
202h · TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
vefat
275h · 16 Şevval 275 — TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
toplam
50 yıl · 7 şehir · ~7.740 km (kuş uçuşu)

← Haritalı görünüme dön

1Sicistan'dan Irak'a220222 h

On sekiz yaşında Sicistan'dan ayrıldı. İlk yönü Bağdat ve Basra oldu; ardından Kûfe ve Hıms halkalarına ulaştı. Kaynağın açıkça yıl verdiği duraklar, yolun ilk yıllarını görünür kılar.

Sicistanسجستان

220hyaklaşıkkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişbugün: İran–Afganistan sınır bölgesi

Tahsiline Sicistan'da başladı; hadis bilgisini artırmak için on sekiz yaşında yola çıktı. Kaynak, buradaki ilk hocalarının adlarını vermez. Bu nedenle Sicistan durağı bir hoca listesi değil, aile çevresinden ayrılıp Irak'a yöneldiği başlangıç noktası olarak kaydedilmiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Bu durak yolculuğun çıkış noktasıdır; ana kaynak Sicistan'daki ilk tahsili doğrular, fakat burada hoca adı vermez.

Basraالبصرة

220hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~1.311 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Bağdat'tan sonra Basra'ya geçti; yıl ayrıca verilmez)

İlk seyahatinde Bağdat'tan sonra Basra'ya geçti ve burada uzun süre kaldı. En çok Müslim b. İbrâhim el-Ezdî'den faydalandı; Tebûzekî, Ârim el-Basrî ve Ebü'l-Velîd et-Tayâlisî'nin meclislerine de girdi. Basra, ilk rihlenin en yoğun tahsil durağı oldu. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Bu durakta aldığı

  • Müslim b. İbrâhim el-Ezdî· Basra hadisleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
  • Tebûzekî· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
  • Ârim el-Basrî· Basra rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
  • Ebü'l-Velîd et-Tayâlisî· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”

Kûfeالكوفة

221hkesinkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~363 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

221 yılında Kûfe'ye geldi. Hasan b. Rebî' el-Becelî ile Ahmed b. Yûnus el-Yerbûî'den hadis okudu. Tarihi açıkça kaydedilen bu ziyaret, Irak içindeki dolaşımın yalnız Basra ve Bağdat'la sınırlı olmadığını gösterir; kalış müddeti ise belirtilmemiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Bu durakta aldığı

  • Hasan b. Rebî' el-Becelî· Kûfe rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
  • Ahmed b. Yûnus el-Yerbûî· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”

Hımsحمص

222hkesinkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~774 km (kuş uçuşu)bugün: Suriye

222 yılında Hıms'ta Hayve b. Şüreyh b. Yezîd ile Yezîd b. Abdürabbih'ten hadis öğrendi. Şam bölgesindeki bu durak, Kûfe ziyaretinden hemen sonra kaynakta tarih verilen ikinci halkadır. Dımaşk ve Halep ziyaretlerinin yılları ise aynı açıklıkla kaydedilmemiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Bu durakta aldığı

  • Hayve b. Şüreyh b. Yezîd· Hıms rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
  • Yezîd b. Abdürabbih· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”

2Bağdat, Mekke ve Tarsus223269 h

Bağdat'a farklı zamanlarda döndü, Mekke'de hadis okudu ve Tarsus'ta yirmi yıl ikamet etti. Yolculuğun bu devrinde oğlu Abdullah ile kardeşi Muhammed b. Eş'as da bazı seferlere katıldı.

Bağdatبغداد

225hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~722 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Bağdat'a muhtelif zamanlarda gitti; ilk ve son yıllar ayrı verilmez)

Bağdat'a farklı zamanlarda döndü ve Ahmed b. Hanbel'in meclisine uzun süre devam etti. Hadislerin fıkhı ile usûl meselelerini ondan öğrendi; Yahyâ b. Maîn'in geniş hadis birikiminden de faydalandı. Daha sonra Ahmed b. Hanbel'in meselelerini ayrı bir kitapta topladı. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Bu durakta aldığı

  • Ahmed b. Hanbel· hadis fıkhı ve usûl meseleleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
  • Yahyâ b. Maîn· hadis ve râvi bilgisiTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”

Mekkeمكة

228hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~1.396 km (kuş uçuşu)bugün: Suudi Arabistan

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Mekke ziyareti doğrulanır; yıl ayrıca verilmez)

Mekke'de Abdullah b. Mesleme el-Ka'nebî ve Süleyman b. Harb'den hadis okudu. Hicaz durağının tarihi kaynakta ayrı bir yıla bağlanmaz; bu yüzden zaman şeridindeki yeri yaklaşık tutulur. Yolculuğa oğlu Abdullah'ın da bazı dönemlerde katıldığı nakledilir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Bu durakta aldığı

  • Abdullah b. Mesleme el-Ka'nebî· Mekke rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”
  • Süleyman b. Harb· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”

Tarsusطرسوس

250hyaklaşık · yerleştirmekaynakta belirtilen kalış: 20 yılönceki duraktan ~1.787 km (kuş uçuşu)bugün: Türkiye

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Tarsus'ta yirmi yıl ikamet ettiği belirtilir; başlangıç yılı verilmez)

Tahsil hayatının bir bölümünde Tarsus'ta yirmi yıl ikamet etti. Bu uzun süre, rihlenin durmadan şehir değiştirmekten ibaret olmadığını gösterir; bazı duraklar öğrenilen malzemenin işlendiği ve okutulduğu yerleşik dönemlerdi. Kaynak ikametin başlangıç ve bitiş yıllarını ayrı ayrı vermez. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Kaynak bu durağı yirmi yıllık ikamet olarak kaydeder; burada yeni bir hoca listesi vermediği için öğretim ve yerleşme dönemi olarak gösterilmiştir.

3Basra'da son ikamet270275 h

Hayatının son yıllarında Basra'ya yerleşti. Yolculuk boyunca topladığı hadisleri burada okuttu; Sünen'in en tanınmış râvileri de bu son çevrede yetişti.

Basraالبصرة

270h – 275hyaklaşıkkaynakta belirtilen kalış: 5 yılönceki duraktan ~1.387 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Hayatının son beş altı yılında Basra'ya yerleşti. Şehir, zenci hareketinin ardından büyük yıkım yaşamıştı; onun ders halkasının talebeleri yeniden Basra'ya çekeceği düşünülüyordu. Sünen'i Muhammed b. Ahmed el-Lü'lüî ve İbn Dâse gibi râviler burada ondan aktardı. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ebû Dâvûd es-Sicistânî”)

Bu dönüş durağı yeni hadis alınan bir meclis değil; Ebû Dâvûd'un yerleşip Sünen'i okuttuğu ve vefat ettiği son dönemdir.

Modülün kaynakçası

Görünüş

Atmosfer

Metinler değişmez. Işık değişir.

Seçili atmosferKâğıt & MürekkepMineral kâğıt, ceviz mürekkebi ve ölçülü yazma kırmızısı.

Silsile

Avlu

Bu avludaki diğer odalar