İbn Mâce el-Kazvînîابن ماجه القزويني

Kazvinقزوين

224hyaklaşıkkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişbugün: İran

Hadis tahsiline on beş yirmi yaşlarında Kazvin'de başladığı tahmin edilir. Ali b. Muhammed et-Tanâfisî ile Ebû Hucr Amr b. Râfi' el-Becelî, ilk faydalandığı Kazvinli hadis hâfızlarıydı. Bu yerel tahsil, daha sonra çıkacağı geniş rihlenin temelini kurdu. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Ali b. Muhammed et-Tanâfisî· ilk hadis tahsiliTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Ebû Hucr Amr b. Râfi' el-Becelî· Kazvin rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Kûfeالكوفة

230hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~698 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Kûfe ziyareti doğrulanır; yıl verilmez)

Kûfe'de Ebû Bekir b. Ebû Şeybe ile Osman b. Ebû Şeybe'den hadis öğrendi. Aynı aileden iki geniş rivayet sahibiyle görüşmesi, Kûfe malzemesini farklı meclislerden dinlemesine imkân verdi. Kaynak ziyaretin yılını ve şehirde kalış süresini belirtmez. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Ebû Bekir b. Ebû Şeybe· Kûfe rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Osman b. Ebû Şeybe· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Basraالبصرة

233hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~363 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Basra ziyareti doğrulanır; yıl verilmez)

Basra'da Bündâr diye tanınan Muhammed b. Beşşâr ile Abdullah b. Muâviye el-Cumahî'den hadis aldı. Bu şehirdeki iki hoca, Basra'nın farklı rivayet halkalarını İbn Mâce'nin derlemesine taşıdı. Ziyaretin yılı ve süresi ana kaynakta ayrıca kaydedilmemiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Muhammed b. Beşşâr (Bündâr)· Basra rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Abdullah b. Muâviye el-Cumahî· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Vâsıtواسط

236hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~245 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Vâsıt ziyareti doğrulanır; yıl verilmez)

Vâsıt'ta Ahmed b. Sinân el-Kattân'dan hadis öğrendi. Şehir, Kûfe ile Basra arasındaki Irak güzergâhının ayrı bir rivayet durağıydı. Ana biyografi bu meclis için yalnız bir hoca adı verir; ziyaretin tarihi ve kalış süresi hakkında ayrıntı vermez. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Ahmed b. Sinân el-Kattân· Vâsıt rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Bağdatبغداد

239hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~205 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Bağdat ziyareti doğrulanır; yıl verilmez)

Bağdat'ta Ebû Hayseme Züheyr b. Harb'den hadis öğrendi. Şehir, Irak rihlesinin kuzey halkasını oluşturdu. Kaynak Bağdat için başka hocaları sıralamadığından liste tek isimle bırakılmıştır; ziyaretin yılını veya burada ne kadar kaldığını da belirtmez. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Ebû Hayseme Züheyr b. Harb· Bağdat rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Dımaşkدمشق

245hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~751 km (kuş uçuşu)bugün: Suriye

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Dımaşk ziyareti doğrulanır; yıl verilmez)

Dımaşk'ta Hişâm b. Ammâr ile Duhaym'dan hadis aldı. Irak'ın ardından Şam rivayet çevresine ulaşması, derlediği malzemenin coğrafî çeşitliliğini artırdı. Kaynak iki hocayı açıkça kaydeder, fakat ziyaretin yılını ve şehirdeki kalış müddetini vermez. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Hişâm b. Ammâr· Dımaşk rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Duhaym· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Hımsحمص

248hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~141 km (kuş uçuşu)bugün: Suriye

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Hıms ziyareti doğrulanır; yıl verilmez)

Hıms'ta Muhammed b. Musaffâ el-Hımsî ile Ebü't-Takī Hişâm b. Abdülmelik el-Yezenî'den hadis öğrendi. Dımaşk'tan ayrı gösterilen bu durak, Şam bölgesinin kendi içinde birden fazla rivayet havzası taşıdığını görünür kılar. Tarih ve süre belirtilmemiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Muhammed b. Musaffâ el-Hımsî· Hıms rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Ebü't-Takī Hişâm b. Abdülmelik el-Yezenî· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Mısırمصر

252hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~735 km (kuş uçuşu)bugün: Kahire çevresi

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Mısır ziyareti doğrulanır; yıl verilmez)

Mısır'da Muhammed b. Rumh, Ebû Tâhir b. Serh ve Yûnus b. Abdüla'lâ es-Sadefî'den hadis öğrendi. Bu hoca çevresi, Irak ve Şam'da bulunmayan Mısır rivayet yollarını derlemesine kattı. Ziyaretin yılı ile şehirde kalış müddeti kaynakta yer almaz. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Muhammed b. Rumh· Mısır rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Ebû Tâhir b. Serh· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Yûnus b. Abdüla'lâ es-Sadefî· Mısır hadisleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Mekkeمكة

258hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~1.284 km (kuş uçuşu)bugün: Suudi Arabistan

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Mekke ve Medine tahsili doğrulanır; yıl ve sıra verilmez)

Mekke ve Medine'de Mus'ab b. Abdullah ez-Zübeyrî ile Ebû Mus'ab ez-Zührî'den hadis öğrendi. Kaynak iki Hicaz şehrini birlikte anar; ziyaretlerin sırasını ve hocaların hangi şehirde dinlendiğini ayırmaz. Harita bu nedenle Hicaz halkasını Mekke'de tek durakla temsil eder. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durakta aldığı

• Mus'ab b. Abdullah ez-Zübeyrî· Hicaz rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”
• Ebû Mus'ab ez-Zührî· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”

Kazvinقزوين

273h – 273hkesinkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~1.923 km (kuş uçuşu)bugün: İran

Doğu ve batıdaki ilim merkezlerini dolaştıktan sonra Kazvin'e döndü. Sünen'i ve tarih çalışmalarını burada rivayet eden talebeleri yetişti. 21 Ramazan 273'te vefat etti; 275 yılında öldüğüne dair rivayet biyografi maddesinde doğru kabul edilmez. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İbn Mâce”)

Bu durak hadis alınan yeni bir merkez değil; yolculukların ardından dönülen, eserlerin rivayet edildiği ve vefatın gerçekleştiği memlekettir.