Ahmed b. Şuayb en-Nesâîأحمد بن شعيب النسائي

Nesâنسا

230hkesinkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişbugün: Türkmenistan

215 yılında Nesâ'da doğdu; küçük yaşta Kur'an'ı ezberledi ve on beş yaşında hadis tahsiline başladı. Ana kaynak bu ilk dönemin hocalarını adlarıyla vermez. Şehir, sonraki geniş rihlenin çıkış noktası ve ona Nesâî nisbesini veren memleket olarak kaydedilmiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”)

Nesâ'daki ilk tahsil doğrulanır; ana kaynak burada hoca adı vermediği için durak yolculuğun başlangıç kaydı olarak gösterilmiştir.

Bağlânبغلان

230hkesinkaynakta belirtilen kalış: 1 yılönceki duraktan ~954 km (kuş uçuşu)bugün: Afganistan

230 yılında Belh yakınlarındaki Bağlân'a giderek Kuteybe b. Saîd'in yanında on dört ay kaldı. Bu, rihlenin hem yılı hem süresi açıkça bilinen en sağlam durağıdır. Biyografi maddesi Bağlân ikameti için Kuteybe dışında ikinci bir hoca adı vermez. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”)

Bu durakta aldığı

• Kuteybe b. Saîd· on dört aylık hadis tahsiliTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”

Horasanخراسان

235hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~889 km (kuş uçuşu)bugün: İran–Afganistan–Orta Asya bölgesi

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Horasan seyahati doğrulanır; şehir ve yıllar tek tek verilmez)

Bağlân'daki uzun ikametin ardından Horasan'ın diğer ilim çevrelerini dolaştı. İshak b. Râhûye, Ali b. Hucr ve Ebû İshak el-Cûzcânî gibi muhaddisler hocaları arasındadır. Haritadaki Horasan durağı bölgeseldir; kaynak bu görüşmelerin tek tek şehirlerini ve yıllarını sıralamaz. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”)

Bu durakta aldığı

• İshak b. Râhûye· hadis ve fıkıhTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”
• Ali b. Hucr· Horasan rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”
• Ebû İshak el-Cûzcânî· râvi tenkidiTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”

Irakالعراق

245hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~1.375 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Irak seyahati doğrulanır; tek tek ziyaret yılları verilmez)

Irak'ta Ahmed b. Hanbel, Ahmed b. Menî', İbnü'l-Müsennâ ve Muhammed b. Beşşâr gibi muhaddislerden faydalandı. Bölge, aynı rivayetin farklı isnadlarını karşılaştırabileceği geniş bir hoca çevresi sundu. Kaynak şehir sırasını ayırmadığı için durak Irak başlığıyla bölgesel gösterilir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”)

Bu durakta aldığı

• Ahmed b. Hanbel· hadis ve fıkıhTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”
• Ahmed b. Menî'· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”
• Muhammed b. Beşşâr (Bündâr)· Irak rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”

Şamالشام

255hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~748 km (kuş uçuşu)bugün: Suriye bölgesi

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Suriye ilim merkezlerine seyahat doğrulanır; yıllar verilmez)

Suriye'nin ilim merkezlerinde Hişâm b. Ammâr ile Duhaym'dan hadis aldı. Şam bölgesi, Horasan ve Irak'tan sonra rihlenin batı halkasını oluşturdu. Ana kaynak Dımaşk ve çevresindeki ziyaretleri ayrı yıllara bölmediği için durak bölgesel ve yaklaşık olarak yerleştirilmiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”)

Bu durakta aldığı

• Hişâm b. Ammâr· Şam rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”
• Duhaym· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”

Mısırمصر

270h – 302hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~666 km (kuş uçuşu)bugün: Kahire çevresi

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Mısır'a yerleştiği belirtilir; yerleşme yılı verilmez)

Uzun seyahatlerin ardından Mısır'a yerleşti ve şöhreti yayılınca hadis talebeleri onun yanına gelmeye başladı. Hocalarından öğrendiği rivayetleri burada seçip tenkit etti; zayıf kabul ettiği râvilerin âlî isnadlarını dahi eserlerine almadı. 302 yılı Zilkadesinde Mısır'dan ayrıldı. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”)

Mısır bu yolculukta yeni hoca aranan bir duraktan çok, Nesâî'nin yerleşip hadis okuttuğu ve eserlerini şekillendirdiği merkezdir.

Remleالرملة

303h – 303hihtilaflıkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~407 km (kuş uçuşu)bugün: Filistin

Bir rivayet Remle'de vefat edip Kudüs'e defnedildiğini, diğer rivayet Dımaşk'tan Mekke'ye götürülüp orada vefat ettiğini söyler.

Vefat yeri Remle ile Mekke arasında ihtilaflıdır; harita, daha güvenilir kabul edilen Remle rivayetini gösterir.

Talebesi İbn Yûnus'un rivayetine göre Mısır'dan ayrıldıktan sonra Remle'de vefat etti ve Kudüs'e defnedildi. Diğer nakil, Dımaşk'ta uğradığı saldırıdan sonra Mekke'ye götürüldüğünü söyler. Harita, biyografi yazarlarının daha güvenilir bulduğu Remle rivayetini izler. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Nesâî”)

Bu son durak hadis tahsili değil, Mısır'dan ayrılışın ardından gelen ihtilaflı vefat ve defin kaydını gösterir.