Ebû Îsâ et-Tirmizîأبو عيسى الترمذي

Tirmizترمذ

235hyaklaşıkkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişbugün: Özbekistan

Hadis tahsiline 235 yılı civarında önce Tirmiz'de başladı. Ailesi Merv'den gelip buraya yerleşmişti; şehir onun hem nisbesini hem ilk ilim çevresini belirledi. Biyografi maddesi Tirmiz'deki yerel hocaların adlarını vermediği için bu durak yolculuğun başlangıcı olarak tutulmuştur. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”)

Tirmiz'deki ilk tahsil kaynakta doğrulanır; ancak yerel hocalar adlarıyla verilmediği için durak başlangıç kaydı olarak gösterilmiştir.

Horasanخراسان

240hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~764 km (kuş uçuşu)bugün: İran–Afganistan–Orta Asya bölgesi

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Kaynak Horasan bölgesini verir; tek tek ziyaret yıllarını belirtmez)

Horasan'da İshak b. Râhûye, Kuteybe b. Saîd ve Ali b. Hucr gibi muhaddislerden faydalandı. Buhârî'nin uzun süre talebesi oldu; hadis illetleri, râviler ve isnadlar konusundaki bilgisini büyük ölçüde bu çevrede derinleştirdi. Durak bölgeseldir, tek bir şehir iddiası taşımaz. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”)

Bu durakta aldığı

• İshak b. Râhûye· hadis ve fıkıhTDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”
• Kuteybe b. Saîd· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”
• Muhammed b. İsmâîl el-Buhârî· fıkhü'l-hadîs, illet ve râvi tenkidiTDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”

Irakالعراق

250hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~1.375 km (kuş uçuşu)bugün: Irak

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Kaynak Irak bölgesini verir; Bağdat'a gitmediğini ayrıca belirtir)

Irak'ta İbnü'l-Müsennâ, Muhammed b. Beşşâr, Fellâs ve Ya'kūb b. İbrâhim ed-Devrakî gibi ortak hadis hocalarından yazdı. Bağdat'a gitmediği özellikle belirtilir; haritadaki Irak durağı bu yüzden bir şehir değil, Basra ve Kûfe çevresindeki bölgesel tahsili temsil eder. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”)

Bu durakta aldığı

• Muhammed b. Beşşâr (Bündâr)· Irak rivayetleriTDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”
• İbnü'l-Müsennâ· hadis semâıTDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”
• Fellâs· râvi ve hadis bilgisiTDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”

Hicazالحجاز

260hyaklaşık · yerleştirmekalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~1.162 km (kuş uçuşu)bugün: Suudi Arabistan'ın batısı

Kaynak bu durak için yıl vermez. Yukarıdaki sayı, durağı sıraya yerleştirmek içindir; bir tarih iddiası değildir. (Kaynak Hicaz tahsilini doğrular; ziyaret yılı ve şehir sırası verilmez)

Hicaz, Tirmizî'nin hadis öğrendiği üç ana bölgeden biridir. Mekke yolunda daha önce rivayetlerini yazdığı bir şeyhle karşılaşıp hadisleri ezberinden okuduğuna dair bir kayıt da aktarılır. Ana biyografi, bu bölgesel durak için hocaları şehirleriyle birlikte saymaz. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”)

Bu durakta aldığı

Buğبوغ

279h – 279hkesinkalış müddeti kaynaklarda belirtilmemişönceki duraktan ~3.041 km (kuş uçuşu)bugün: Özbekistan — Tirmiz yakını

Câmi'ini tamamladıktan sonra eseri Horasan, Irak ve Hicaz âlimlerine gösterdi; onların değerlendirmelerini aldı. Son yıllarını Tirmiz çevresinde geçirdi ve 13 Receb 279'da Buğ köyünde vefat etti. Tirmiz şehrinde öldüğüne dair ikinci bir rivayet de vardır. (TDV İslâm Ansiklopedisi, “Tirmizî”)

Bu durak yeni hadis alınan bir talep noktası değil; eserin bölge âlimlerine sunulmasının ardından gelinen son ikamet ve vefat yeridir.