Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 1/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| مشارق الأنوار في حديث النبي المختار | Österreichische Nationalbibliothek · Cod. Gl. 102 - 2 (173r) | 748 h. (~1348 m.) | Mekke | semâ' | 5 | kısmi |
| مشارق الأنوار في حديث النبي المختار | Österreichische Nationalbibliothek · Cod. Gl. 102 - 2 (63r) | 686 h. (~1288 m.) | — | semâ' | 4 | kısmi |
| الأحكام الجامع الكبير في بيان الحلال والحرام | Österreichische Nationalbibliothek · Cod. Gl. 108 (309v) | tarihsiz | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الأحكام الجامع الكبير في بيان الحلال والحرام | Österreichische Nationalbibliothek · Cod. Gl. 108 (309v) | 341 h. (~953 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الأحكام الجامع الكبير في بيان الحلال والحرام | Österreichische Nationalbibliothek · Cod. Gl. 108 (309v) | 359 h. (~971 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| الأحكام الجامع الكبير في بيان الحلال والحرام | Österreichische Nationalbibliothek · Cod. Gl. 108 (310r) | 378 h. (~989 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| التعليق على شرح التحرير | Österreichische Nationalbibliothek · Cod. Gl. 125 (244v) | 1071 h. (~1661 m.) | Şehâre | kırâat | 2 | kısmi |
| أخلاق حملة القرآن | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 277 (34r) | 768 h. (~1367 m.) | Dımaşk | kırâat | 3 | kısmi |
| فضائل ليلة النصف من شعبان | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 277 (73v) | 768 h. (~1367 m.) | Dımaşk | kırâat | 3 | kısmi |
| القواعد الكلية | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 471 (96r) | 676 h. (~1278 m.) | Kahire | kırâat | 2 | kısmi |
| مرآة الحسن البديع في حلية الرسول الشفيع | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 60 (1r) | 1163 h. (~1750 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| المواهب الجزيلة في مرويات الفقير إلى الله تعالى محمد بن أحمد عقيلة | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 65 (137r) | tarihsiz | — | semâ' | 2 | kısmi |
| كنوز الحقائق في حديث خير الخلائق | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 73 (105r) | 1127 h. (~1715 m.) | Kudüs | kırâat | 2 | kısmi |
| المجرد في غريب الحديث | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 74 (1r) | 602 h. (~1206 m.) | — | kırâat | 11 | kısmi |
| المجمع المؤسس للمعجم المفهرس | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 75 (188r) | 902 h. (~1497 m.) | — | kırâat | 15 | kısmi |
| المجمع المؤسس للمعجم المفهرس | Süleymaniye Kütüphanesi · ASIREFENDI 75 (193v) | 837 h. (~1434 m.) | Bağdat | semâ' | 2 | kısmi |
| التكملة لمختصر القدوري | Bayerische Staatsbibliothek München · Cod. arab. 259 (4r) | 586 h. (~1191 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| كتاب الاذكار، حلية الأبرار | BNF · Arabe 1130 (214r) | 676 h. (~1278 m.) | Dımaşk | kırâat | 2 | tam |
| حلية الأبرار وشعار الأخيار | BNF · Arabe 1177 (196r) | 871 h. (~1467 m.) | — | kırâat | 1 | tam |
| حلية الأبرار وشعار الأخيار | BNF · Arabe 1177 (196r) | 668 h. (~1270 m.) | Dımaşk | kırâat | 2 | tam |
| مطالع الأنظار في شرح طوالع الأنوار | BNF · Arabe 1257 (139v) | tarihsiz | — | kırâat | 2 | tam |
| عمدة اهل التوفيق والتسديد في شرح | BNF · Arabe 1271 (178v) | tarihsiz | — | kırâat | 2 | tam |
| خطبة النكاح | BNF · Arabe 1289 (224v) | tarihsiz | — | kırâat | 9 | tam |
| خطبة النكاح | BNF · Arabe 1289 (225r) | 603 h. (~1207 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | tam |
| خطبة النكاح | BNF · Arabe 1289 (225r) | 599 h. (~1203 m.) | — | kırâat | 3 | tam |
| خطبة النكاح | BNF · Arabe 1289 (225r) | 610 h. (~1214 m.) | — | kırâat | 12 | tam |
| خطبة النكاح | BNF · Arabe 1289 (225r) | tarihsiz | — | kırâat | 29 | tam |
| نفحات الصفا بالسول لشرح أصول مقدمات الوصول | BNF · Arabe 1367 (117v) | 906 h. (~1501 m.) | — | kırâat | 2 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (109r) | 870 h. (~1466 m.) | — | kırâat | 2 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (146r) | 857 h. (~1454 m.) | — | kırâat | 11 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (146r) | 870 h. (~1466 m.) | — | kırâat | 8 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (146v) | 858 h. (~1454 m.) | — | kırâat | 2 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (146v) | 861 h. (~1457 m.) | — | kırâat | 3 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (146v) | tarihsiz | — | kırâat | 5 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (21r) | 870 h. (~1466 m.) | Dımaşk | kırâat | 2 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (41r) | 870 h. (~1466 m.) | — | kırâat | 3 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (4r) | 870 h. (~1466 m.) | — | kırâat | 9 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (65r) | 870 h. (~1466 m.) | — | kırâat | 3 | tam |
| كتاب التوابين | BNF · Arabe 1384 (83v) | 870 h. (~1466 m.) | — | kırâat | 4 | tam |
| مختصر فتوح الشام | BNF · Arabe 1664 (1r) | 635 h. (~1238 m.) | — | kırâat | 10 | tam |
| مختصر فتوح الشام | BNF · Arabe 1664 (1r) | 682 h. (~1284 m.) | — | kırâat | 9 | tam |
| مختصر فتوح الشام | BNF · Arabe 1664 (82v) | 812 h. (~1410 m.) | Kudüs | kırâat | 9 | tam |
| فتوح مصر وأخبارها | BNF · Arabe 1686 (194v) | 526 h. (~1133 m.) | Kahire | kırâat | 20 | tam |
| فتوح مصر وأخبارها | BNF · Arabe 1686 (195r) | 887 h. (~1483 m.) | Kahire | kırâat | 2 | tam |
| كتاب المجالسة وجواهر العلم | BNF · Arabe 1964 (1r) | 735 h. (~1335 m.) | Kahire | kırâat | 8 | tam |
| كتاب المجالسة وجواهر العلم | BNF · Arabe 1964 (1r) | 736 h. (~1336 m.) | Kahire | kırâat | 10 | tam |
| كتاب المجالسة وجواهر العلم | BNF · Arabe 1964 (2r) | 684 h. (~1286 m.) | İskenderiye | kırâat | 6 | tam |
| كتاب المجالسة وجواهر العلم | BNF · Arabe 1964 (2v) | 517 h. (~1124 m.) | — | kırâat | 16 | tam |
| كتاب المجالسة وجواهر العلم | BNF · Arabe 1964 (2v) | 578 h. (~1183 m.) | Kahire | kırâat | 10 | tam |
| كتاب المجالسة وجواهر العلم | BNF · Arabe 1964 (2v) | 594 h. (~1198 m.) | — | kırâat | 10 | tam |