Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 104/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (84v) | 453 h. (~1062 m.) | Dımaşk | semâ' | 3 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (84v) | 461 h. (~1070 m.) | — | semâ' | 8 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (84v) | 466 h. (~1074 m.) | — | semâ' | 3 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (84v) | 559 h. (~1165 m.) | — | kırâat | 15 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (86r) | 452 h. (~1061 m.) | — | semâ' | 3 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (86r) | 600 h. (~1204 m.) | — | kırâat | 11 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (86r) | 461 h. (~1070 m.) | — | semâ' | 6 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (86r) | 448 h. (~1057 m.) | Dımaşk | semâ' | 10 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | SNL · 3780 (86r) | 453 h. (~1062 m.) | Dımaşk | semâ' | 2 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (164r) | 591 h. (~1196 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (164r) | 592 h. (~1197 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (164r) | 592 h. (~1197 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (164r) | 635 h. (~1238 m.) | — | kırâat | 16 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (164v) | 681 h. (~1283 m.) | Dımaşk | kırâat | 78 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (1r) | 635 h. (~1238 m.) | — | kırâat | 16 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (48r) | 592 h. (~1197 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| طبقات المحدثين بأصبهان والواردين عليها الأول والثاني منه | SNL · 65 (90v) | 592 h. (~1197 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| صحيح البخاري | SNL · 759 (13v) | 848 h. (~1445 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| صحيح البخاري | SNL · 764 (29r) | 946 h. (~1540 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الجمع بين الصحيحين | SNL · 809 (238v) | 589 h. (~1194 m.) | Bağdat | kırâat | 11 | kısmi |
| هدي الساري لمقدمة فتح الباري | SNL · 823 (312r) | 852 h. (~1449 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الجزء الثامن من أمالي ابن السماك | SNL · 9411 (26v) | 578 h. (~1183 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| الجزء الثامن من أمالي ابن السماك | SNL · 9411 (26v) | 632 h. (~1235 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| آداب العلماء والمتعلمين | Stabi · Hs. Or. 10864 (40r) | 1310 h. (~1893 m.) | — | kırâat | 1 | kısmi |
| كتاب الامالي | Stabi · Hs. Or. 10864 (42r) | 1334 h. (~1916 m.) | rawda | kırâat | 1 | kısmi |
| كتاب الامالي | Stabi · Hs. Or. 10864 (54v) | 1371 h. (~1952 m.) | San'â | kırâat | 1 | kısmi |
| كتاب الامالي | Stabi · Hs. Or. 10864 (54v) | 1306 h. (~1889 m.) | — | kırâat | 1 | kısmi |
| كتاب الامالي | Stabi · Hs. Or. 10864 (54v) | 1334 h. (~1916 m.) | rawda | kırâat | 1 | kısmi |
| القول الوجيز في شرح أحاديث سلسلة الابريز | Stabi · Hs. Or. 10864 (58r) | 1311 h. (~1894 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| صحيفة الرضا | Stabi · Hs. Or. 10864 (66r) | 1304 h. (~1887 m.) | rawda | kırâat | 1 | kısmi |
| صحيفة الرضا | Stabi · Hs. Or. 10864 (66r) | 1312 h. (~1895 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| آداب العلماء والمتعلمين | Stabi · Hs. Or. 10864 (6r) | 1310 h. (~1893 m.) | — | kırâat | 1 | kısmi |
| صحيفة الرضا | Stabi · Hs. Or. 10864 (87r) | 1306 h. (~1889 m.) | — | kırâat | 1 | kısmi |
| صحيفة الرضا | Stabi · Hs. Or. 10864 (87r) | 1312 h. (~1895 m.) | — | kırâat | 1 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Hs. Or. 1653 (187r) | 988 h. (~1581 m.) | — | semâ' | 2 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Hs. Or. 1653 (187r) | 834 h. (~1431 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الترغيب والترهيب | Stabi · Hs. Or. 5644 (221r) | 837 h. (~1434 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| کتاب الرسالة فی مذهب الامام الاوحد مالک بن انس | Stabi · Landberg 150 (1r) | tarihsiz | — | semâ' | 11 | kısmi |
| کتاب الرسالة فی مذهب الامام الاوحد مالک بن انس | Stabi · Landberg 150 (67r) | 863 h. (~1459 m.) | — | semâ' | 10 | kısmi |
| كتاب مسند الشاميّين | Stabi · Landberg 156 (2r) | 790 h. (~1389 m.) | — | semâ' | 3 | kısmi |
| كتاب الكفاية في نظم النهاية | Stabi · Landberg 180 (1r) | tarihsiz | — | kırâat | 5 | kısmi |
| كتاب الكفاية في نظم النهاية | Stabi · Landberg 180 (210v) | 810 h. (~1408 m.) | Dımaşk | kırâat | 6 | kısmi |
| رسالة شريفة مشتملة على اوايل الكتب التي تلقيت عن الامام البصري بمكة المشرفة التي اجاز بها الشيخين | Stabi · Landberg 200 (1r) | tarihsiz | — | semâ' | 2 | kısmi |
| رسالة الطلاب إلى طريق الصواب | Stabi · Landberg 24 (82v) | 908 h. (~1503 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب الكفاية في معرفة اصول علم الرواية | Stabi · Landberg 351 (16r) | 530 h. (~1136 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| كتاب الكفاية في معرفة اصول علم الرواية | Stabi · Landberg 351 (16r) | 601 h. (~1205 m.) | Dımaşk | kırâat | 7 | kısmi |
| كتاب الكفاية في معرفة اصول علم الرواية | Stabi · Landberg 351 (16r) | 602 h. (~1206 m.) | Dımaşk | kırâat | 20 | kısmi |
| كتاب الكفاية في معرفة اصول علم الرواية | Stabi · Landberg 351 (16v) | 603 h. (~1207 m.) | Dımaşk | kırâat | 9 | kısmi |
| كتاب الكفاية في معرفة اصول علم الرواية | Stabi · Landberg 351 (16v) | 599 h. (~1203 m.) | — | kırâat | 10 | kısmi |
| كتاب الكفاية في معرفة اصول علم الرواية | Stabi · Landberg 351 (1r) | 596 h. (~1200 m.) | Dımaşk | kırâat | 9 | kısmi |