Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 120/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| الجلد الثاني من كتاب المنتظم | Stabi · Wetzstein I 8 (IIr) | 508 h. (~1115 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| ذم الهوى | Stabi · Wetzstein I 95 (307v) | 566 h. (~1171 m.) | — | semâ' | 2 | kısmi |
| ذم الهوى | Stabi · Wetzstein I 95 (307v) | 612 h. (~1216 m.) | Kahire | kırâat | 3 | kısmi |
| كتاب مثير العَزْم الساكن الي اشرف الاماكن | Stabi · Wetzstein II 1095 (164v) | 634 h. (~1237 m.) | Dımaşk | kırâat | 52 | kısmi |
| كتاب الوافي في علم العروض والقوافي | Stabi · Wetzstein II 112 (97r) | 661 h. (~1263 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| صحيح البخاري | Stabi · Wetzstein II 11329 (69r) | tarihsiz | — | kırâat | 2 | kısmi |
| تفسير يحيى النحوي لكتاب جالينوس إلى طوثرن | Stabi · Wetzstein II 1184 (92r) | 591 h. (~1196 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| حرز الأماني ووجه التهاني | Stabi · Wetzstein II 1301 (2r) | 651 h. (~1254 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| حرز الأماني ووجه التهاني | Stabi · Wetzstein II 1301 (46v) | 651 h. (~1254 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| الجزء السادس من کتاب الجامع الصحیح | Stabi · Wetzstein II 1321 (127r) | 865 h. (~1461 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| الجزؤ الرابع من الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1322 (204v) | 866 h. (~1462 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (105v) | 696 h. (~1297 m.) | Dımaşk | kırâat | 55 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (164v) | 688 h. (~1290 m.) | Dımaşk | kırâat | 7 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (204v) | 630 h. (~1233 m.) | Dımaşk | kırâat | 6 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (209r) | 658 h. (~1261 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (237v) | 684 h. (~1286 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (239r) | 687 h. (~1289 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (239v) | 681 h. (~1283 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (241r) | 667 h. (~1269 m.) | Dımaşk | kırâat | 6 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (241v) | 636 h. (~1239 m.) | Dımaşk | kırâat | 10 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (242r) | 604 h. (~1208 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (242v) | 610 h. (~1214 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (243r) | 599 h. (~1203 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (243v) | 574 h. (~1179 m.) | Kahire | kırâat | 45 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (244r) | 600 h. (~1204 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (244r) | 630 h. (~1233 m.) | — | kırâat | 34 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (244v) | 607 h. (~1211 m.) | Dımaşk | kırâat | 55 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (245r) | 658 h. (~1261 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (245v) | 610 h. (~1214 m.) | — | kırâat | 95 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (245v) | 688 h. (~1290 m.) | Dımaşk | kırâat | 10 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (245v) | 613 h. (~1217 m.) | — | kırâat | 26 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (246r) | 615 h. (~1219 m.) | — | kırâat | 7 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (246r) | 630 h. (~1233 m.) | Dımaşk | kırâat | 50 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (246v) | 655 h. (~1258 m.) | Dımaşk | kırâat | 35 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (246v) | 660 h. (~1262 m.) | — | semâ' | 5 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (247r) | 663 h. (~1265 m.) | Dımaşk | kırâat | 36 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (247r) | 668 h. (~1270 m.) | Dımaşk | kırâat | 54 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (247v) | 669 h. (~1271 m.) | — | kırâat | 41 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (248r) | 683 h. (~1285 m.) | Dımaşk | kırâat | 18 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (248v) | 684 h. (~1286 m.) | Dımaşk | bilinmiyor | 27 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (249r) | 683 h. (~1285 m.) | Dımaşk | kırâat | 20 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (249v) | 684 h. (~1286 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (249v) | 686 h. (~1288 m.) | Dımaşk | kırâat | 14 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (249v) | 690 h. (~1292 m.) | Dımaşk | kırâat | 7 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (250r) | 689 h. (~1291 m.) | Ba'lebek | kırâat | 105 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (250v) | 723 h. (~1324 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (251r) | 695 h. (~1296 m.) | — | kırâat | 47 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (251v) | 696 h. (~1297 m.) | — | kırâat | 28 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (251v) | 696 h. (~1297 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| الجامع الصحيح | Stabi · Wetzstein II 1326 (252r) | 713 h. (~1314 m.) | Dımaşk | kırâat | 6 | kısmi |