Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 73/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (48v) | 608 h. (~1212 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (48v) | 643 h. (~1246 m.) | Halep | kırâat | 2 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (49r) | 667 h. (~1269 m.) | Kahire | kırâat | 33 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (49r) | 674 h. (~1276 m.) | Kahire | kırâat | 6 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (49v) | 674 h. (~1276 m.) | Kahire | kırâat | 19 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (49v) | 667 h. (~1269 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (49v) | 660 h. (~1262 m.) | — | kırâat | 9 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (50r) | 668 h. (~1270 m.) | Kahire | kırâat | 9 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (50r) | 733 h. (~1333 m.) | Kahire | kırâat | 34 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (50r) | 734 h. (~1334 m.) | Kahire | kırâat | 4 | kısmi |
| أمالي أبي يعلى الفراء | SNL · 3763/5 (50v) | 739 h. (~1339 m.) | — | kırâat | 23 | kısmi |
| حديث أبي العباس جمح بن القاسم | SNL · 3763/6 (62r) | 568 h. (~1173 m.) | — | kırâat | 11 | kısmi |
| حديث أبي العباس جمح بن القاسم | SNL · 3763/6 (62v) | 640 h. (~1243 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| فوائد أبي علي النيسابوري | SNL · 3763/7 (72v) | 572 h. (~1177 m.) | — | kırâat | 29 | kısmi |
| فوائد أبي علي النيسابوري | SNL · 3763/7 (73r) | 633 h. (~1236 m.) | İskenderiye | kırâat | 4 | kısmi |
| فوائد أبي علي النيسابوري | SNL · 3763/7 (73v) | 633 h. (~1236 m.) | İskenderiye | kırâat | 8 | kısmi |
| فوائد أبي علي النيسابوري | SNL · 3763/7 (73v) | 723 h. (~1324 m.) | Dımaşk | kırâat | 10 | kısmi |
| فوائد أبي علي النيسابوري | SNL · 3763/7 (74r) | 725 h. (~1326 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| فوائد أبي علي النيسابوري | SNL · 3763/7 (74r) | 782 h. (~1381 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| أمالي طراد | SNL · 3763/? (87r) | 601 h. (~1205 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| أمالي طراد | SNL · 3763/? (87r) | 608 h. (~1212 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| أمالي طراد | SNL · 3763/? (87r) | 683 h. (~1285 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| فوائد أبي عثمان العيار | SNL · 3763/8 (84v) | 453 h. (~1062 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| فوائد أبي عثمان العيار | SNL · 3763/8 (84v) | 652 h. (~1255 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| فوائد أبي عثمان العيار | SNL · 3763/8 (85r) | 723 h. (~1324 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | kısmi |
| فوائد أبي عثمان العيار | SNL · 3763/8 (85r) | 787 h. (~1386 m.) | — | kırâat | 16 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (153r) | 682 h. (~1284 m.) | Kahire | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (153r) | 682 h. (~1284 m.) | Kahire | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (153r) | 682 h. (~1284 m.) | — | kırâat | 8 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (153v) | tarihsiz | Kahire | kırâat | 1 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (154r) | 686 h. (~1288 m.) | Kahire | kırâat | 3 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (157r) | 689 h. (~1291 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (157v) | tarihsiz | — | kırâat | 8 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (157v) | 572 h. (~1177 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (157v) | 641 h. (~1244 m.) | Kahire | kırâat | 33 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (157v) | 627 h. (~1230 m.) | Halep | kırâat | 8 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (157v) | 628 h. (~1231 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158r) | 681 h. (~1283 m.) | Kahire | kırâat | 7 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158r) | 681 h. (~1283 m.) | Kahire | kırâat | 5 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158r) | 683 h. (~1285 m.) | Kahire | kırâat | 7 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158r) | 684 h. (~1286 m.) | — | kırâat | 7 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158v) | 634 h. (~1237 m.) | — | kırâat | 8 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158v) | 641 h. (~1244 m.) | Kahire | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158v) | 640 h. (~1243 m.) | — | kırâat | 16 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158v) | 641 h. (~1244 m.) | Kahire | kırâat | 5 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/10 (158v) | 643 h. (~1246 m.) | — | kırâat | 8 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/12 (170v) | 897 h. (~1492 m.) | — | semâ' | 4 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/12 (171r) | 678 h. (~1280 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/12 (171r) | 774 h. (~1373 m.) | Dımaşk | semâ' | 9 | kısmi |
| كتاب اليقين | SNL · 3764/12 (171r) | tarihsiz | — | kırâat | 5 | kısmi |