XLISelef-i Salihîn Hayatları: Ebû Yûsuf (ö. 182/798)
Ebû Hanîfe’nin talebesi Ebû Yûsuf, Hanefî fıkhını kadılık uygulamasına ve kalıcı eserlere taşıyarak mezhebin yayılmasında belirleyici oldu.
I.Ebû Hanîfe’nin Ders Halkasında
Kûfe’de maddî imkânları sınırlı bir ailede yetişen Ebû Yûsuf, önce hadis tahsil etti, ardından uzun yıllar Ebû Hanîfe’nin derslerine devam etti. Hocası onun geçim sıkıntısını hafifleterek ilme yönelmesini destekledi. İbn Ebû Leylâ’dan da fıkıh öğrendi.
II.Kādılkudâtlık ve Hukuk Uygulaması
Bağdat’ta kadı oldu ve Hârûnürreşîd döneminde başkadılık makamına getirildi. Kadıların seçimi ve taşra adaletinin düzenlenmesinde etkili oldu. Ders halkasında gelişen Hanefî görüşlerini mahkeme meseleleri üzerinde sınayarak uygulanabilir bir hukuk diline kavuşturdu.
III.Kitâbü’l-Harâc ve Mezhebe Katkısı
Kitâbü’l-Harâc’ta vergi, kamu arazisi, idare ve adalet meselelerini delilleriyle ele aldı; yöneticinin halkın hakkını gözetmesi gerektiğini vurguladı. İhtilâfü Ebî Hanîfe ve İbn Ebî Leylâ gibi eserleri mezhep içi muhakemeyi gösterir. 182 (798) yılında Bağdat’ta vefat etti.