XXXIXSelef-i Salihîn Hayatları: Hammâd b. Zeyd (ö. 179/795)
Basralı Hammâd b. Zeyd, Eyyûb es-Sahtiyânî başta olmak üzere şehrin tâbiîn mirasını güçlü hâfıza ve metin titizliğiyle aktardı.
I.Basra’nın Hocaları
Hammâd, Eyyûb es-Sahtiyânî, Sâbit el-Bünânî, Amr b. Dînâr ve Yahyâ b. Saîd el-Ensârî’den hadis aldı. Görme yetisini küçük yaşta kaybetmesine rağmen dinlediklerini dikkatle korudu ve Basra’nın en güvenilir hâfızlarından oldu.
II.Metin ve Râvi Bilgisi
Aynı hadisin farklı lafızlarını karşılaştırıyor, râvilerin hatalarını ayırt ediyordu. Özellikle Eyyûb’dan gelen rivayetlerde otorite kabul edildi. Hadis yanında fıkıh ve kıraat bilgisi de vardı; meseleleri yalnız nakille değil, rivayetin bağlamıyla birlikte ele aldı.
III.Sonraki Neslin Hocası
Abdurrahman b. Mehdî, Yahyâ el-Kattân, Ali b. Medînî ve Süleyman b. Harb ondan hadis rivayet etti. Öğrencileri onun tenkit ölçülerini sonraki hadis usulüne taşıdı. Hammâd 179 (795) yılında Basra’da vefat etti.