IXSelef-i Salihîn Hayatları: İmam İbn Mâce (ö. 273/887)
Kütüb-i Sitte'nin (altı muteber hadis kitabının) temel halkalarını tamamlayan, özellikle diğer kitaplarda yer almayan özgün rivayetleri ve zevâid (ilave) hadisleriyle fıkıh dünyasına büyük zenginlik katan, «Hâfız» unvanının sahibi Ebü Abdirrahmân Muhammed b. Yezîd b. Mâce el-Kazvînî, İran'ın tarihî ilim merkezlerinden biri olan Kazvin şehrinde dünyaya gelmiştir.
I.İlmî Şahsiyeti, Yolculukları ve Sünen-i İbn Mâce'nin Ehemmiyeti
İmam İbn Mâce, genç yaşından itibaren ilim uğruna Rey, Basra, Kûfe, Bağdat, Mekke, Medine, Şam ve Mısır gibi İslam coğrafyasının en ücra köşelerine seyahat etmiş; dönemin en büyük muhaddislerinden ders almıştır.
İbn Mâce, telif ettiği Sünen adlı eserini fıkıh bablarına göre kusursuz bir tertiple düzenlemiştir. Eseri, bapların (bölümlerin) başlıklandırılmasındaki fıkhi derinlik ve kolaylık bakımından âlimler tarafından büyük bir takdirle karşılanmıştır. İçerisinde barındırdığı zevâid (diğer beş kitaptan farklı olarak tek başına rivayet ettiği sahih, hasen ve zayıf tabakatındaki) hadisler, fıkhi mezheplerin delillendirme süreçlerinde mühim bir başvuru kaynağı olmuştur. Eseri hakkında İbn Teymiye ve diğer selef otoriteleri, fıkhi ahkâmı ihtiva etmesi bakımından Kütüb-i Sitte'nin ayrılmaz bir rüknü olduğunu vurgulamışlardır.
II.Akaid Çizgisi, Sünnete Bağlılığı ve Selef Metodu
İmam İbn Mâce, Selef-i Salihîn'in akide yoluna sımsıkı sarılmış, kelami polemiklerden uzak durarak Resulullah'ın (s.a.v) sünnetini saf haliyle korumayı kendine şiar edinmiş bir muhaddistir.
Eserinin giriş kısmına (Mukaddime) Hz. Peygamber'in (s.a.v) sünnetine uymayı emreden, bid'atlerden sakındıran ve sahabe yolunun faziletini anlatan sahih rivayetleri koymuştur. Kader, iman ve sıfat konularında Selef imamlarının metodunu benimsemiş; bid'at fırkalarının ümmetin kalbine nifak sokma çabalarına karşı hadislerin zırhıyla mukabele etmiştir.
III.Zühdü, İbadeti ve Vefatı
İmam İbn Mâce, ömrünü tamamen hadis toplatmaya, rivayetleri incelemeye ve ilim neşretmeye vakfetmiş zâhid ve müttaki bir alimdi.
Hayatının son yıllarını memleketi Kazvin'de geçirmiş, 273 hicri yılı Ramazan ayında Hakk'ın rahmetine kavuşmuştur. Cenazesi, talebeleri ve Kazvin halkının gözyaşları arasında defnedilmiştir. Onun bıraktığı Sünen külliyatı, kıyamete kadar İslam ümmetinin fıkhi ve ameli hayatını aydınlatan sönmez kandillerden biri olmaya devam etmiştir.