VSelef-i Salihîn Hayatları: İmam Müslim b. el-Haccâc (ö. 261/875)
Hadis ilminin zirve isimlerinden, Resulullah'ın (s.a.v) sünnetini en titiz tasnif metotlarından biriyle derleyen, Ehl-i Sünnet'in en muteber ikinci sahih kitabının sahibi Ebü'l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc b. Müslim el-Kuşeyrî en-Nîsâbûrî, Horasan'ın ilim merkezi Nişabur'da dünyaya gelmiştir. Hayatını tamamen Nebevi mirası korumaya ve zapt etmeye adamış büyük bir muhaddis ve hafızdır.
I.İlmî Şahsiyeti, Yolculukları ve Sahîh-i Müslim Metodolojisi
İmam Müslim, genç yaşından itibaren ilim talebi için Horasan, Irak, Hicaz ve Şam coğrafyalarını baştan başa katetmiştir. Dönemin en büyük alimlerinin meclislerinde bulunmuş; Ahmed b. Hanbel, İshak b. Rahûyeh, Kuteybe b. Said ve özellikle İmam Buhârî gibi devasa isimlerden ders almıştır.
İmam Müslim, yazdığı el-Câmiu's-Sahîh (Sahîh-i Müslim) eserinde, hadisleri fıkıh bablarına göre büyük bir maharetle sıralamıştır. Eserin mukaddimesinde (giriş kısmında) hadis usulünün, cerh ve ta'dîl ilminin temel kaidelerini ilk defa bu derece sistematik ve sarsılmaz bir dille ortaya koymuştur. Ravilerin birbirleriyle görüştüğüne (mülâkat şartına) dair getirdiği hassas ölçütler, hadislerin sıhhat derecesini en üst seviyede tutmuştur.
II.Akaid Çizgisi ve İmam Buhârî ile Olan Dostluğu
İmam Müslim, Selef-i Salihîn'in akide yolundan bir an olsun ayrılmamış, bid'at fırkalarına ve kelami sapmalara karşı Ehl-i Sünnet'in kalesini savunmuştur.
İmam Müslim, hocası ve dostu İmam Buhârî'ye karşı son derece derin bir muhabbet ve hürmet beslemiştir. Nişabur'da bazı çevrelerin fitne çıkarmak istediği dönemde İmam Buhârî'ye yapılan haksızlıklara karşı tavizsiz durmuş, ilmin izzetini ve hakikati korumak adına taraflı baskılara boyun eğmemiştir. Bir keresinde İmam Müslim, İmam Buhârî'nin ayağından öperek şöyle demiştir: «Ey hocaların hocası, müminlerin efendisi! Bırak da ayaklarını öpeyim.» Bu tablo, Selef âlimlerinin birbirlerine duyduğu muazzam hürmetin ve sünnet paydasındaki ittifakın en net göstergesidir.
III.Zühdü, Takvası ve Vefatı
İmam Müslim, ömrünü hadis halkalarında, rivayetleri incelemekte ve ibadette geçirmiş zahid bir alimdi. Gecelerini ibadetle, gündüzlerini ilim neşriyle ihya ederdi.
Ömrünün son yıllarında Nişabur'da yaşayan İmam Müslim, bir gece kendisine sorulan bir hadis meselesi üzerine sabaha kadar evindeki kitapları incelemiş, bu meşgale esnasında Hakk'ın rahmetine kavuşmuştur. 261 hicri yılında (yaklaşık 55 yaşında) vefat eden İmam Müslim'in cenazesi, talebeleri ve Nişabur halkının katılımıyla defnedilmiştir. O, bıraktığı eserle kıyamete kadar ümmetin hidayet yollarını aydınlatan sönmez bir kandil bırakmıştır.