XXIISelef-i Salihîn Hayatları: Katâde b. Diâme (ö. 117/735)
Görme engeline rağmen güçlü hâfızasıyla öne çıkan Katâde b. Diâme, Basra’da hadis, tefsir, Arap dili ve nesep bilgisini bir araya getirdi.
I.Basra’da Güçlü Bir Hâfıza
Katâde küçük yaşta görme yetisini kaybetti. Enes b. Mâlik’ten hadis aldı; Hasan-ı Basrî ve Saîd b. Müseyyeb gibi tâbiîlerin ilim halkalarına katıldı. Dinlediği metinleri süratle kavrayıp koruması, daha genç yaşta tanınmasını sağladı.
II.Tefsir ve Dil Bilgisi
Kur’an âyetlerini sahâbe açıklamaları, Arap dili ve nüzûl bağlamıyla yorumladı. Nâsih-mensuh, kıraat, şiir ve kabileler tarihi konularında geniş bilgi sahibiydi. Tefsir rivayetleri daha sonra Taberî ve başka müfessirlerin eserlerinde önemli yer tuttu.
III.Basra’dan Yayılan Rivayetler
Şu‘be, Saîd b. Ebû Arûbe ve Ma‘mer b. Râşid onun başlıca râvileri arasındaydı. Tedlîs yaptığı belirtilen rivayetlerinde semâ açıklamasına dikkat edildi. 117 (735) yılında Vâsıt’ta vefat etti; Basra tefsir mektebinin en etkili isimlerinden biri sayıldı.