XLVIISelef-i Salihîn Hayatları: Yahyâ b. Saîd el-Kattân (ö. 198/813)
Basralı Yahyâ b. Saîd el-Kattân, râviler hakkındaki kesin fakat delile dayalı hükümleriyle hadis tenkidinin ortak ölçülerini kuran isimlerden oldu.
I.Basra’da Şu‘be’nin Yanında
Yahyâ el-Kattân, Şu‘be b. Haccâc, Süfyân es-Sevrî, İbn Cüreyc ve Mâlik gibi hocalardan hadis aldı. Geçimini pamuk ticaretiyle sağladı. Rivayetlerini sürekli tekrar ederek ve yazılı asıllarla karşılaştırarak korudu.
II.Râviler Arasında İnce Ayrım
Bir râvinin her hocaya karşı aynı derecede sağlam olmayabileceğini gösteren ayrıntılı değerlendirmeler yaptı. Yakınlarını dahi tenkitten muaf tutmadı; buna karşılık delilsiz ithamdan kaçındı. Bu yaklaşım, hadis kabulünde şahsî yakınlığın değil rivayet ehliyetinin esas olmasını güçlendirdi.
III.Ahmed ve İbnü’l-Medînî’ye Etkisi
Ahmed b. Hanbel, Ali b. Medînî, Yahyâ b. Maîn ve İshak b. Râhûye onun öğrencileriydi. Tenkit sözleri cerh ve ta‘dîl kitaplarında temel başvurular arasında yer aldı. Yahyâ 198 (813) yılında Basra’da vefat etti.