Karz-ı hasen (faizsiz borç) verirken işlem masrafı adı altında ücret almak caiz mi?

Görüşler

• Borca bağlı her fazlalık faizdir, hiçbir ücret alınamaz
• tahlilde öne çıkanGerçek idari maliyeti karşılayan sabit hizmet ücreti caizdir

Tahlil

Borç veren kişinin, verdiği miktardan veya bekleme süresinden kaynaklanan hiçbir fazlalık talep edemeyeceği icma ile sabittir; bu, ribanın ta kendisidir. Ancak borç işlemini yürütmenin dosyalama, güvenlik, transfer gibi gerçek ve belgelenebilir bir maliyeti varsa, bu maliyetin -borç miktarından veya vadesinden bağımsız, sabit ve gerçek gider kadar- karşılanması çağdaş fıkıh akademilerince caiz görülmüştür. Kritik ölçü, ücretin borç tutarına veya süresine oranlı artmamasıdır; oranlı her artış yeniden ribaya döner.

Delil

Fıkıh kaidesi: «Külli kardin cerre menfaaten fehüve riben» (menfaat sağlayan her borç ribadır); ancak usulcüler bunu 'borç miktarına veya süresine bağlı fazlalık' ile sınırlamıştır.

Fıkıh kaidesi: «Menfaat getiren her borç ribadır» — istisnası gerçek masraf