Kur’an · Buhârî · Stilometri
İki metin,
iki üslûp.Bu neyi ispatlar?
2012 tarihli bir çalışma Kur’an ile Buhârî’de Hz. Muhammed’e isnat edilen seçilmiş rivayet metinlerini istatistiksel olarak ayırdı. Ayrışma gerçek ve dikkat çekici. Fakat “metinler farklı” cümlesiyle “fail kesin olarak belirlendi” cümlesi aynı şey değil.
Gözlenen: iki küme kolay ayrılıyor.
Açık kalan: ayrımın bütün sebebi ne?
Sosyal medyadaki sürüm “Oxford Üniversitesi ispatladı” diye başlıyor. Doğru künye başka: araştırma Cezayir’deki USTHB’den Halim Sayoud’a ait; Oxford University Press ise ALLC adına dergiyi yayımlayan Oxford Üniversitesi departmanıdır.
A-01 kaynak kaydına git K-01 kaynak kaydına gitDosya 01 · İddianın anatomisi
Bir paylaşım, dört ayrı önerme.
Gönderinin tek cümlede birleştirdiği şeyleri ayırmadan çalışmayı doğru değerlendiremeyiz.
- 01
Kim yaptı?
Oxford Üniversitesi değil, USTHB’den bir araştırmacı.
Halim Sayoud’un kurumu Cezayir Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Houari Boumediene’dir. Makale Oxford University Press tarafından yayımlanan bir dergide basıldı.
- 02
Ne karşılaştırıldı?
Kur’an’ın tamamı ile “bütün hadisler” değil.
Hadis tarafında Sahih-i Buhârî’den seçilmiş 23.068 tokenlık bir metin kümesi kullanıldı. Makale dijital nüsha ve ön işleme zincirini tam bir veri paketiyle yayımlamıyor.
- 03
Ne bulundu?
İki metin sınıfı güçlü biçimde ayrıldı.
Kelime, harf, n-gram, cümle sonu ve parça sınıflandırması aynı genel yöne işaret etti: iki kümenin istatistiksel profili farklı.
- 04
Bu neye dönüşür?
Yazarlık sorusuna veri; ilahî faili ölçen deney değil.
Ayrışma yazarlık sorusu için incelenebilir bir veridir. Fakat aynı kişi tür ve bağlam değişince farklı profiller verebilir; istatistik modeli ayrımın sebebini tek başına yazara bağlayamaz, vahyi veya metafizik faili de ölçmez.
On saniyelik yöntem
- MetinVeri ne?
- ÖlçümNe ayrıştı?
- ÇıkarımNeye işaret eder?
- HükümNeyi taşımaz?
Dosya 02 · Deney masası
Bir sonuç değil, üç ölçüm ölçeği.
Sekiz slayt, makalenin dokuz küresel analiz başlığını özetliyor. Makale ardından yaklaşık eş boylu dört + dört parçada beş analiz ve iki kapalı sınıflandırma koşulu raporluyor. Bunlar aynı iki korpusun örtüşen özelliklerle ölçümüdür; on altı bağımsız replikasyon değildir.
Küresel görünüm
Kelime ve harf sıklığı, COST, kelime boyu, ortak olmayan sözlük, sayılar, hayvan adları ve son bigramlar.
Carousel’in ağırlık merkeziParçalı görünüm
Her kitaptan dört yaklaşık eş boylu parça; ayırt edici kelime, kelime boyu, COST, karakter ve sözlük benzerliği.
Ölçek farkına karşı ikinci sınamaOtomatik ayrım
İki farklı referans düzeni; kelime ve karakter n-gramlarıyla çok sayıda uzaklık ölçüsü ve sınıflandırıcı.
Altı test parçası · kapalı iki sınıfAuthor discrimination between the Holy Quran and Prophet’s statements
Halim Sayoud · USTHB University, Algiers
- Yayın
- Literary and Linguistic Computing · 27/4
- Sayfalar
- 427–444
- DOI
- 10.1093/llc/fqs014
- Yayımlanma
- 10 Mayıs 2012
Dosya 03 · İmza etkileşim
Ayrışmayı gör. Sonucu aceleye getirme.
Beş ölçüm katmanı aynı iki metne bakıyor. Her katman izi keskinleştiriyor; hiçbir katman tek başına failin adını yazmıyor.
Önce iki metin kümesi
Karşılaştırılan malzeme ne kadar ve ne tür?
- Kur’an kümesi
- 87.341 token (koşan sözcük) · Kur’an korpusu
- Buhârî alt kümesi
- 23.068 token · Buhârî’den seçilen alt küme
İlk küme ikincinin yaklaşık 3,79 katı. Makale bu eşitsizliği açıkça kaydediyor ve küresel karşılaştırmaların dikkatle okunmasını istiyor.
Hüküm sınırı“Kur’an ile bütün hadis külliyatı karşılaştırıldı” denemez. Hadis tarafı, çalışmanın seçtiği Buhârî alt kümesidir.
A-01 · kaynak kaydına gitCümle sonlarının ritmi
Komşu cümlelerin sonları ne ölçüde birbirine benziyor?
- Kur’an kümesi
- COST: bölümlerde yaklaşık 2,20–2,60
- Buhârî alt kümesi
- COST: bölümlerde yaklaşık 0,43–0,47
Makalenin önerdiği COST ölçüsü, Kur’an parçalarında belirgin ve kendi içinde kararlı; hadis parçalarında düşük ve yine kendi içinde kararlı bir sonlanış düzeni gösteriyor.
Hüküm sınırıBu ölçü kuvvetli bir biçim farkı yakalar. Fakat biçim farkının ne kadarının yazarlık, ne kadarının hitap ve tür farkı olduğunu tek başına ayırmaz.
A-01 · kaynak kaydına gitKelime dağarcığının izi
Bir kümede bulunup ötekinde görünmeyen kelimeler ne kadar?
- Kur’an kümesi
- %82,63 · Buhârî alt kümesinde görünmeyen farklı sözcük türü
- Buhârî alt kümesi
- %62,41 · Kur’an’da görünmeyen farklı sözcük türü
Dört Kur’an parçası birbirine, dört hadis parçası da birbirine; iki kümenin parçalarının birbirine benzediğinden daha çok benziyor. VSM matrisi bu iç tutarlılığı da gösteriyor.
Hüküm sınırıKelime dağarcığı konuya ve korpus uzunluğuna duyarlıdır. Kur’an kümesi yaklaşık 3,79 kat büyükken ham sözlük oranları doğrudan yazarlık ölçüsü sayılamaz; hayvan ve sayı adları daha da ihtiyatlı okunmalıdır.
A-01 · kaynak kaydına gitKelime boyu ve harf frekansı
Aynı dildeki mikro tercihler nasıl dağılıyor?
- Kur’an kümesi
- 1 ve 8 harfli kelimeler daha sık · bazı son ekler yüksek
- Buhârî alt kümesi
- 3 ve 4 harfli kelimeler daha sık · farklı harf oranları
Parçalı analizde kelime boyu eğrileri ayrılıyor. Makale 1, 3, 4 ve 8 harfli sözcüklerin iki gruptaki dağılımı için Fisher kesin testinde p = 0,0286 (%2,86) rapor ediyor; bu, “yazarlar %97,14 olasılıkla farklıdır” demek değildir.
Hüküm sınırıTek bir harf ya da kelime boyu “yazar parmak izi” değildir. Değer, çok sayıda özelliğin aynı yönde çalışmasından gelir.
A-01 · kaynak kaydına gitModel iki kümeyi ayırıyor
Bilinmeyen parçalar doğru metin sınıfına dönebiliyor mu?
- Kur’an kümesi
- 4 parça · her koşuda 1 referans + 3 test
- Buhârî alt kümesi
- 4 parça · her koşuda 1 referans + 3 test
İki ayrı referans düzeninde, farklı özellik ve sınıflandırıcıların büyük çoğunluğu altı test parçasını hatasız ayırıyor. Makalenin “%100” ifadesi bu küçük, kapalı sınıflandırma görevine aittir.
Hüküm sınırıBu sonuç “ilahî yazarlık %100 kanıtlandı” demek değildir. Model, kendisine verilen iki metin sınıfından hangisine ait olduğunu öğrenir; metafizik bir faili ölçmez.
A-01 · kaynak kaydına gitDosya 04 · İtirazı en güçlü hâliyle kuralım
“Belki yazarı değil, metin türünü ayırdınız.”
Bu itiraz çalışmayı değersizleştirmez; neyi ölçtüğünü daha doğru tarif eder. Kur’an tilavet edilen, ritmik ve bütünlüklü bir hitaptır. Buhârî alt kümesi ise rivayet yoluyla gelen konuşma, talimat, cevap ve kısa diyaloglardan oluşur. Aynı kişinin farklı bağlamlarda farklı sesler kurması da mümkündür.
Yazarlık literatürü konu, tür ve hatta yazma ortamı değiştiğinde ölçülerin kayabildiğini gösteriyor. Bu yüzden güçlü hüküm “iki korpus kolay ayrılıyor”dur; “farkın tamamı yalnız yazardan gelir” cümlesi ayrıca sınanmalıdır. Y-00 kaynak kaydına git Y-01 kaynak kaydına git Y-02 kaynak kaydına git Y-03 kaynak kaydına git Y-04 kaynak kaydına git
Tür / hitap farkı
Ritim, sonlanış ve kelime boyu yazardan başka metin işlevini de taşıyabilir.
Gerçek bir sınırKonu sözcükleri
Hayvan adları ve sayılar, üslûptan çok anlatılan vakayı ayırmış olabilir; ham sözlük oranı ayrıca korpus uzunluğuna duyarlıdır. Y-05 kaynak kaydına git
Bu yüzden ikincil delilRivayet katmanı
Hadis korpusu, doğrudan yazılmış bir “müellif nüshası” değil; nakledilmiş metindir. H-01 kaynak kaydına git
Deneyde ayrı kontrol yok“%100”ün kapsamı
İki referans ve yalnız altı test parçası bulunan kapalı görevin doğruluk oranıdır.
Evrensel kesinlik değilİtiraza rağmen ayakta kalan
Dosya 05 · Hükmün sınırı
Delilin taşıdığı kadar konuşalım.
İyi bir sonuç cümlesi, hem bulguyu eksiltmez hem ondan daha fazlasını istemez.
Çalışma gerçektir; künyesi ve sonuç tabloları doğrulanabilir.
Tek yazarlı, hakemli bir dergi makalesidir. Yazar USTHB’dendir; Oxford University Press dergiyi yayımlamıştır.
Kur’an ve seçilen Buhârî metinleri farklı istatistiksel profiller taşır.
Küresel, parçalı ve otomatik deneylerin yönü tutarlıdır. Sonuç, seçilmiş iki korpusun bu küçük, kapalı deney düzeni içinde belirgin biçimde ayrıldığını gösterir.
Ayrışmanın ne kadarı yazar, ne kadarı tür ve aktarım farkıdır?
Konu/tür karışıklığını, rivayet katmanını ve dijital nüsha etkisini ayrı deneylerle kontrol eden açık veri replikasyonu gerekir.
“Bilim ilahî yazarlığı ölçtü” veya “bütün ihtimaller çürüdü.”
Stilometri metin örüntüsünü ölçer. Vahyi, nübüvveti ve metafizik faili laboratuvar değişkeni olarak doğrudan ölçmez; intihal analizi de yapmaz.
Sayoud’un verisi, kullanılan Kur’an metni ile seçilmiş Buhârî alt kümesinin bu deney düzeninde farklı metinsel profiller verdiğini gösteriyor. Ancak aynı yazar farklı tür ve bağlamlarda değişmez bir profil vermek zorunda değildir; yazar, tür, konu, aktarım ve edisyon birlikte değiştiğinden bu ayrım tek başına bir yazarı teşhis veya dışlama yahut ilahî kökeni ispat etme sonucunu taşımaz.
Dosya 06 · Kapsam denetimi
Sekiz slaytın hiçbiri kaybolmadı.
Tekrarlanan tablo parçaları birleştirildi; aşırı sonuçlar düzeltildi; içerik etkisine açık göstergeler nitelendirildi.
- 01
Araştırma sorusu, korpus büyüklüğü ve küresel analiz girişi
Dâhil edildi · örneklem sınırı eklendi - 02
Ayırt edici kelimeler ve COST ölçüsünün ilk sonucu
Birleştirildi · ritim ve sözlük izlerine ayrıldı - 03
COST tabloları ile kelime boyu deneyine geçiş
Dâhil edildi · kapalı görev açıklaması eklendi - 04
Kelime boyu dağılımı ve karakter frekansı
Dâhil edildi · tek ölçünün yeterli olmadığı belirtildi - 05
Harf grafikleri, ayrıştırıcı kelimeler ve sayı analizi
Nitelendirildi · içerik etkisine açık katmana alındı - 06
%62 / %83 sözlük ayrımı ve hayvan adı deneyinin başlangıcı
Dâhil edildi · yüzdelerin neyi saydığı açıklandı - 07
Hayvan adı frekans tabloları
Nitelendirildi · konu ve tür etkisi sınırıyla korundu - 08
Hayvan adları tartışması ve özel son bigramlar
Birleştirildi · ritim izi içinde yeniden kuruldu
Dosya 07 · Kaynak defteri
Her iddia, kendi ağırlığında bir kaynağa bağlı.
Asıl çalışma ile yöntem eleştirisi aynı şey değildir. Aşağıdaki kayıtlar bu yüzden tür ve sınır bilgisiyle birlikte verildi.
İncelenen çalışma
Author discrimination between the Holy Quran and Prophet’s statements
Halim Sayoud
Literary and Linguistic Computing, 27(4), 427–444
10.1093/llc/fqs014- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Carousel’in dayandığı asıl makale; örneklem, 9 + 5 + 2 deney düzeni, tablolar ve yazarın kendi sonucu bu kayıttan denetlendi.
- Kaynağın sınırı
- Makale iki metin kümesini ayırıyor. Bu ayrımı doğrudan ilahî failin ölçümü veya bütün hadis külliyatına dair hüküm olarak genişletmek editoryal bir aşırı çıkarımdır.
Yöntem literatürü
A Survey of Modern Authorship Attribution Methods
Efstathios Stamatatos
Journal of the American Society for Information Science and Technology, 60(3)
10.1002/asi.21001- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Yazarlık atfının kapalı aday kümesi, eğitim verisi, tür ve konu denetimi gibi temel deney şartlarını tanımlayan genel yöntem çerçevesi.
- Kaynağın sınırı
- Kur’an veya hadis hakkında bir hüküm vermez; Sayoud düzeninin hangi ölçütlerle okunacağını sağlar.
Yöntem literatürü
Cross-Topic Authorship Attribution: Will Out-Of-Topic Data Help?
Upendra Sapkota, Thamar Solorio, Manuel Montes, Steven Bethard, Paolo Rosso
COLING 2014 · ACL Anthology
- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Yazarlık atfında konu değişiminin başarımı düşürebildiğini ve bazı özelliklerin yazar yerine konuyu ayırabildiğini açıklayan yöntem dayanağı.
- Kaynağın sınırı
- Kur’an–hadis verisini doğrudan yeniden analiz etmez; Sayoud çalışmasının bulgularına uygulanan metodolojik bir sınır merceğidir.
Yöntem literatürü
The Topic Confusion Task: A Novel Evaluation Scenario for Authorship Attribution
Malik Altakrori, Jackie Chi Kit Cheung, Benjamin C. M. Fung
Findings of EMNLP 2021 · ACL Anthology
10.18653/v1/2021.findings-emnlp.359- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Bir modelin yazar üslûbunu mu, konu değişimini mi yakaladığını ayırmanın neden ayrı bir değerlendirme gerektirdiğini gösteriyor.
- Kaynağın sınırı
- Sayoud’un deneyini geçersiz kılan bir replikasyon değildir; hangi kontrolün eksik olduğunu anlamaya yardım eder.
Yöntem literatürü
Mode Effects’ Challenge to Authorship Attribution
Haining Wang, Allen Riddell, Patrick Juola
EACL 2021 · ACL Anthology
- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Aynı kişinin farklı yazma ortamlarında kelime ve cümle ölçülerini değiştirebildiğini göstererek “üslûp sabittir” varsayımına sınır koyuyor.
- Kaynağın sınırı
- Modern İngilizce yazma ortamlarını inceler; tarihî Arapça korpuslar hakkında doğrudan sonuç vermez.
Yöntem literatürü
Authorship Attribution Using Text Distortion
Efstathios Stamatatos
EACL 2017 · ACL Anthology
- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- İçerik sözcüklerini maskeleyerek konu ve tür etkisini azaltmanın neden gerekli olabileceğini gösteren yöntem dayanağı.
- Kaynağın sınırı
- Sayoud korpusunu yeniden çalıştırmaz; mevcut deneyde yapılmamış bir sağlamlık kontrolüne örnek verir.
Yöntem literatürü
How Variable May a Constant Be? Measures of Lexical Richness in Perspective
Fiona J. Tweedie, R. Harald Baayen
Computers and the Humanities, 32, 323–352
10.1023/A:1001749303137- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Farklı uzunluktaki korpusların ham sözlük zenginliği ve tür sayılarıyla karşılaştırılmasının neden riskli olduğunu temellendiriyor.
- Kaynağın sınırı
- Klasik Arapça korpuslara özgü bir çalışma değildir; genel nicel dilbilim sınırını açıklar.
Hadis literatürü
Hadith i. A General Introduction
Shahab Ahmed
Encyclopaedia Iranica, XI/4, 442–447
- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Hadisin isnad ve metin yapısını, sözlü-yazılı aktarım tarihini ve lafzen/mana ile rivayet ayrımını bağlamlandırıyor.
- Kaynağın sınırı
- Tek tek Buhârî rivayetlerinin sıhhatini değerlendirmez; korpusun doğrudan bir müellif nüshası gibi ele alınamayacağını açıklayan tarihsel çerçevedir.
Kurumsal doğrulama
Oxford University Press
University of Oxford
Resmî kurumsal yapı sayfası
- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Oxford University Press’in Oxford Üniversitesi içindeki yayıncılık rolünü, araştırmayı yapan kurumdan ayırmak için kullanıldı.
- Kaynağın sınırı
- Sayoud çalışmasının bilimsel sonucunu doğrulayan bir belge değildir; yalnız yayınevi–üniversite ilişkisini açıklar.
Takip çalışması
Agree-to-Disagree (A2D): A Deep Learning-Based Framework for Authorship Discrimination Task in Corpus-Specificity Free Manner
Md. Tawkat Islam Khondaker, Junaed Younus Khan, Tanvir Alam, M. Sohel Rahman
IEEE Access, 8, 162322–162334
10.1109/ACCESS.2020.3021658- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Başka bir model, Kur’an ve Buhârî’den çıkarılan sözleri %92 doğrulukla ayırdığını bildiriyor; ayrışmanın tek bir 2012 yöntemine özgü olmadığını düşündürüyor.
- Kaynağın sınırı
- İngilizce çeviri ve Kaggle verisi kullanır. Bu nedenle bağımsız bir Arapça replikasyon değil, sınırlı bir takip göstergesidir.
Girdi malzemesi
Instagram carousel · CD8ju1FJl11
intellectualislamist
Instagram · 8 slayt
- Bu dosyada ne için kullanıldı?
- Bu dosyanın çıkış noktası. Sekiz slayt, makalenin 429–436. sayfalarındaki küresel analiz malzemesini görsel olarak aktarıyor.
- Kaynağın sınırı
- Akademik kaynak değildir. “Oxford Üniversitesi çalışması” ve “iddia çürütüldü” dili asıl makalenin künyesi ve yöntem sınırlarıyla düzeltilmiştir.