Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 16/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| الثالث من الفوائد الحافظ ضياء الدين | BNF · Suppl Turc 986 (51v) | 685 h. (~1287 m.) | Dımaşk | kırâat | 28 | kısmi |
| الثالث من الفوائد الحافظ ضياء الدين | BNF · Suppl Turc 986 (52r) | 687 h. (~1289 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الثالث من الفوائد الحافظ ضياء الدين | BNF · Suppl Turc 986 (53v) | 626 h. (~1230 m.) | Dımaşk | kırâat | 7 | kısmi |
| الثالث من الفوائد الحافظ ضياء الدين | BNF · Suppl Turc 986 (55v) | 622 h. (~1226 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الثالث من الفوائد الحافظ ضياء الدين | BNF · Suppl Turc 986 (56v) | 604 h. (~1208 m.) | Nablus | semâ' | 33 | kısmi |
| الثالث من الفوائد الحافظ ضياء الدين | BNF · Suppl Turc 986 (56v) | 604 h. (~1208 m.) | — | semâ' | 19 | kısmi |
| الثالث من الفوائد الحافظ ضياء الدين | BNF · Suppl Turc 986 (56v) | 604 h. (~1208 m.) | Dımaşk | semâ' | 7 | kısmi |
| [فوائد الزوزني؟] | BNF · Suppl Turc 986 (66r) | 600 h. (~1204 m.) | Merv | kırâat | 3 | kısmi |
| [فوائد الزوزني؟] | BNF · Suppl Turc 986 (66v) | 609 h. (~1213 m.) | Merv | kırâat | 4 | kısmi |
| جزء فيه من حديث أبي أمية الطرسوسي وغير ذلك | BNF · Suppl Turc 986 (90v) | 556 h. (~1162 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| جزء فيه من حديث أبي أمية الطرسوسي وغير ذلك | BNF · Suppl Turc 986 (90v) | tarihsiz | — | kırâat | 7 | kısmi |
| جزء فيه من حديث أبي أمية الطرسوسي وغير ذلك | BNF · Suppl Turc 986 (90v) | 490 h. (~1098 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| كتاب الموطأ رواية يحيى بن يحيى | El Bessi family library in Jerba, Tunisia · EAP993/1/1/133 (1r) | 600 h. (~1204 m.) | — | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب السياسة الانسانية | Gotha · Ms. orient. A 1149 (267v) | 537 h. (~1143 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1749 (121r) | 602 h. (~1206 m.) | Dımaşk | kırâat | 117 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (128r) | 447 h. (~1056 m.) | — | kırâat | 14 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (223v) | 572 h. (~1177 m.) | — | kırâat | 9 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (224r) | 447 h. (~1056 m.) | — | kırâat | 15 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (224r) | 647 h. (~1250 m.) | — | kırâat | 9 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (224r) | 647 h. (~1250 m.) | — | kırâat | 45 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (224v) | tarihsiz | — | kırâat | 21 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (224v) | 678 h. (~1280 m.) | — | kırâat | 15 | kısmi |
| كتاب الطبقات الكبير | Gotha · Ms. orient. A 1751 (224v) | 704 h. (~1305 m.) | — | kırâat | 16 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (105r) | tarihsiz | — | kırâat | 3 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (105r) | 561 h. (~1166 m.) | — | kırâat | 62 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (105r) | tarihsiz | — | kırâat | 13 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (105v) | 590 h. (~1195 m.) | Dımaşk | kırâat | 27 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (105v) | 614 h. (~1218 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (105v) | 623 h. (~1227 m.) | — | kırâat | 8 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (106r) | 621 h. (~1225 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (106r) | 614 h. (~1218 m.) | Dımaşk | kırâat | 7 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (111r) | 561 h. (~1166 m.) | Dımaşk | kırâat | 62 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (111r) | tarihsiz | — | kırâat | 14 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (111v) | 590 h. (~1195 m.) | Dımaşk | kırâat | 28 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (111v) | 614 h. (~1218 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (74r) | 622 h. (~1226 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (74r) | 622 h. (~1226 m.) | Dımaşk | kırâat | 5 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (74r) | 626 h. (~1230 m.) | Dımaşk | kırâat | 6 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (75r) | 559 h. (~1165 m.) | Dımaşk | semâ' | 3 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (75r) | 560 h. (~1166 m.) | Dımaşk | kırâat | 50 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (75r) | 572 h. (~1177 m.) | Dımaşk | kırâat | 48 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (75r) | tarihsiz | — | bilinmiyor | 1 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (75v) | 614 h. (~1218 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (75v) | 622 h. (~1226 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (76r) | tarihsiz | — | kırâat | 3 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (76r) | 561 h. (~1166 m.) | — | kırâat | 68 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (76r) | tarihsiz | — | kırâat | 5 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (76v) | 590 h. (~1195 m.) | Dımaşk | kırâat | 28 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (76v) | 614 h. (~1218 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | kısmi |
| تاريخ مدينة دمشق | Gotha · Ms. orient. A 1775 (76v) | tarihsiz | — | kırâat | 6 | kısmi |