Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 3/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| تهذيب الكمال في اسمــاء الرجــال | BNF · Arabe 2091 (84v) | 714 h. (~1315 m.) | Dımaşk | kırâat | 7 | tam |
| تهذيب الكمال في اسمــاء الرجــال | BNF · Arabe 2091 (84v) | 714 h. (~1315 m.) | — | kırâat | 2 | tam |
| تهذيب الكمال في اسمــاء الرجــال | BNF · Arabe 2091 (84v) | 720 h. (~1321 m.) | Dımaşk | kırâat | 5 | tam |
| أفراد الحج | BNF · Arabe 2322 (135v) | 717 h. (~1318 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | tam |
| لـطــائـف الاشــارات فـى اســرار الـحــروف الـعُـلـويّــات | BNF · Arabe 2658 (90r) | 622 h. (~1226 m.) | Kahire | bilinmiyor | 2 | tam |
| كتاب تقدمة المعرفة مع شرحه | BNF · Arabe 2844 (186r) | 717 h. (~1318 m.) | — | kırâat | 2 | tam |
| شرح مسائل في الطب | BNF · Arabe 2862 (1r) | tarihsiz | Konya | kırâat | 2 | kısmi |
| كامل الصناعة الطبّيّة | BNF · Arabe 2874 (186r) | 577 h. (~1182 m.) | Bağdat | kırâat | 2 | tam |
| شرح اللمحة في الطب | BNF · Arabe 3025 (262v) | 1023 h. (~1614 m.) | Kahire | semâ' | 1 | kısmi |
| ديوان المتنبي | BNF · Arabe 3092 (179v) | 705 h. (~1306 m.) | Halep | kırâat | 4 | tam |
| ديوان المتنبي | BNF · Arabe 3092 (179v) | 716 h. (~1317 m.) | — | kırâat | 18 | tam |
| ديوان المتنبي | BNF · Arabe 3092 (181r) | tarihsiz | Dımaşk | kırâat | 19 | tam |
| ديوان المتنبي | BNF · Arabe 3092 (181v) | 751 h. (~1351 m.) | — | kırâat | 3 | tam |
| شرح القصايد السبع | BNF · Arabe 3141 (177r) | 655 h. (~1258 m.) | — | kırâat | 4 | tam |
| المثالث والمثاني في المعالي والمعاني | BNF · Arabe 3341 (100v) | 743 h. (~1343 m.) | Halep | kırâat | 7 | tam |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (101r) | 609 h. (~1213 m.) | — | semâ' | 27 | tam |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (101v) | 596 h. (~1200 m.) | — | kırâat | 24 | tam |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (101v) | 571 h. (~1176 m.) | — | kırâat | 13 | tam |
| أبو بكر أحمد بن مروان الدينوري المالكي | BNF · Arabe 3481 (117r) | 596 h. (~1200 m.) | — | kırâat | 24 | tam |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (117r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | tam |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (117v) | 607 h. (~1211 m.) | — | semâ' | 23 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (131r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (132r) | tarihsiz | — | kırâat | 24 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (132r) | 607 h. (~1211 m.) | Harran | semâ' | 24 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (151r) | tarihsiz | — | kırâat | 24 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (151r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (151v) | 607 h. (~1211 m.) | — | semâ' | 26 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (167r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 24 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (167r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 11 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (167v) | 607 h. (~1211 m.) | Harran | semâ' | 23 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (181r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (181r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 16 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (181v) | 607 h. (~1211 m.) | Harran | semâ' | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (182r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (182r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 16 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (187r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (187r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 15 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (202v) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 15 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (202v) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (215v) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 22 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (215v) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (215v) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (229r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (229r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 22 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (229r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 5 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (229v) | 607 h. (~1211 m.) | Harran | semâ' | 23 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (244v) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 24 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (244v) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 13 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (244v) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 3 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (245r) | 607 h. (~1211 m.) | — | semâ' | 23 | kısmi |