Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 4/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (246r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (262r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 13 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (262v) | 607 h. (~1211 m.) | — | semâ' | 20 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (279r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 13 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (279r) | 596 h. (~1200 m.) | Musul | kırâat | 23 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (279r) | tarihsiz | — | semâ' | 17 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (28v) | 607 h. (~1211 m.) | — | bilinmiyor | 20 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (29v) | 571 h. (~1176 m.) | — | kırâat | 17 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (29v) | tarihsiz | — | kırâat | 19 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (44v) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (44v) | tarihsiz | — | kırâat | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (45r) | 607 h. (~1211 m.) | Harran | semâ' | 19 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (62r) | 607 h. (~1211 m.) | — | semâ' | 20 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (62v) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (62v) | 596 h. (~1200 m.) | — | kırâat | 24 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (81r) | 596 h. (~1200 m.) | — | kırâat | 25 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (81r) | 571 h. (~1176 m.) | Dımaşk | kırâat | 13 | kısmi |
| كتاب المجالسة | BNF · Arabe 3481 (81v) | 607 h. (~1211 m.) | — | semâ' | 21 | kısmi |
| مقامات | BNF · Arabe 3924 (232v) | 707 h. (~1308 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| حسن التوسّل الى صناعة الترسّل | BNF · Arabe 4436 (113r) | 716 h. (~1317 m.) | Kahire | kırâat | 6 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | BNF · Arabe 4538 (110r) | tarihsiz | — | kırâat | 1 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | BNF · Arabe 4538 (110r) | 570 h. (~1175 m.) | — | kırâat | 9 | kısmi |
| موطأ الإمام مالك | BNF · Arabe 4538 (69r) | 780 h. (~1379 m.) | Tunus | kırâat | 34 | kısmi |
| التقريب مختصر المقرب | BNF · Arabe 4815 (141r) | 725 h. (~1326 m.) | Kerek | kırâat | 3 | kısmi |
| مقطع من القرآن | BNF · Arabe 5044 (151r) | 464 h. (~1072 m.) | Harran | kırâat | 7 | kısmi |
| المعلم بفوائد مسلم | BNF · Arabe 5130 (197v) | 572 h. (~1177 m.) | Mekke | kırâat | 2 | kısmi |
| المعلم بفوائد مسلم | BNF · Arabe 5130 (197v) | 608 h. (~1212 m.) | Mekke | kırâat | 4 | kısmi |
| المعلم بفوائد مسلم | BNF · Arabe 5130 (197v) | 636 h. (~1239 m.) | — | kırâat | 7 | kısmi |
| المعلم بفوائد مسلم | BNF · Arabe 5130 (1r) | 608 h. (~1212 m.) | Mekke | kırâat | 3 | kısmi |
| أعيان العصر وأعوان النصر | BNF · Arabe 5859 (1v) | 758 h. (~1358 m.) | Dımaşk | kırâat | 10 | kısmi |
| التدبيرات الإلهية في إصلاح المملكة الإنسانية | BNF · Arabe 5917 (70r) | 674 h. (~1276 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| عقود الجمان في تجويد القرآن | BNF · Arabe 5937 (1r) | 724 h. (~1325 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| نزهة الطرف في علم الصرف | BNF · Arabe 5938 (67r) | 515 h. (~1122 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| الملخص في إعراب القرآن | BNF · Arabe 596 (159v) | 546 h. (~1152 m.) | — | kırâat | 17 | kısmi |
| الملخص في إعراب القرآن | BNF · Arabe 596 (159v) | 542 h. (~1148 m.) | — | kırâat | 22 | kısmi |
| الوسيط في الفقه | BNF · Arabe 6115 (219v) | 708 h. (~1309 m.) | — | kırâat | 12 | kısmi |
| رموز الكنوز | BNF · Arabe 622 (199v) | 730 h. (~1330 m.) | Bağdat | semâ' | 6 | kısmi |
| دلائل النبوة | BNF · Arabe 6325 (166v) | 422 h. (~1032 m.) | — | kırâat | 14 | kısmi |
| دلائل النبوة | BNF · Arabe 6325 (166v) | 432 h. (~1041 m.) | — | kırâat | 1 | kısmi |
| دلائل النبوة | BNF · Arabe 6325 (167r) | 477 h. (~1085 m.) | Karşı | kırâat | 8 | kısmi |
| دلائل النبوة | BNF · Arabe 6325 (167r) | tarihsiz | — | kırâat | 30 | kısmi |
| دلائل النبوة | BNF · Arabe 6325 (167v) | tarihsiz | — | kırâat | 24 | kısmi |
| لباب التأويل في معاني التنزيل | BNF · Arabe 640 (469v) | 945 h. (~1539 m.) | Kahire | kırâat | 2 | kısmi |
| الدرّ النظيم في فضائل القرآن العظيم | BNF · Arabe 643 (180v) | 1008 h. (~1600 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| تفسير الجلالين | BNF · Arabe 652 (182v) | tarihsiz | — | kırâat | 1 | kısmi |
| تفسير الجلالين | BNF · Arabe 652 (182v) | tarihsiz | — | kırâat | 1 | kısmi |
| تفسير الجلالين | BNF · Arabe 652 (182v) | 921 h. (~1516 m.) | — | bilinmiyor | 1 | kısmi |
| تفسير بعض سور القرآن | BNF · Arabe 6607 (215r) | 565 h. (~1170 m.) | — | kırâat | 1 | kısmi |
| الإتقان في علوم القرآن | BNF · Arabe 6789 (1r) | 1265 h. (~1849 m.) | San'â | kırâat | 1 | kısmi |
| الصحاح في اللغة | BNF · Arabe 6837 (249r) | 638 h. (~1241 m.) | Bağdat | kırâat | 5 | kısmi |