Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 31/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| إصلاح المنطق | Real Biblioteca del Monasterio de El Escorial · RBME Árabe 29 (103v) | 630 h. (~1233 m.) | — | kırâat | 15 | kısmi |
| شرح المقدمة الجزولية | Real Biblioteca del Monasterio de El Escorial · RBME Árabe 36 (103v) | 622 h. (~1226 m.) | İşbîliye | semâ' | 1 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (10r) | tarihsiz | — | kırâat | 6 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11r) | 394 h. (~1005 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11r) | 464 h. (~1072 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11r) | 477 h. (~1085 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11r) | 476 h. (~1084 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11r) | 538 h. (~1144 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11r) | 547 h. (~1153 m.) | — | kırâat | 8 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11r) | 615 h. (~1219 m.) | Bağdat | kırâat | 15 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11v) | 615 h. (~1219 m.) | — | kırâat | 7 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11v) | 732 h. (~1332 m.) | Bağdat | kırâat | 16 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (11v) | 736 h. (~1336 m.) | Bağdat | kırâat | 7 | kısmi |
| كتاب البعث | SNL · 1028 (8v) | tarihsiz | — | kırâat | 8 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (159r) | 726 h. (~1326 m.) | Dımaşk | kırâat | 95 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (162r) | 673 h. (~1275 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (16r) | 668 h. (~1270 m.) | Dımaşk | kırâat | 9 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (178v) | 633 h. (~1236 m.) | Bağdat | kırâat | 86 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (180r) | 671 h. (~1273 m.) | Dımaşk | kırâat | 18 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (187r) | 617 h. (~1221 m.) | Dımaşk | kırâat | 9 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (187r) | 616 h. (~1220 m.) | Dımaşk | kırâat | 18 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (187v) | 603 h. (~1207 m.) | — | kırâat | 369 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (190r) | 726 h. (~1326 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (190r) | 798 h. (~1396 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (190r) | 946 h. (~1540 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (190r) | tarihsiz | — | kırâat | 3 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (34r) | tarihsiz | Dımaşk | kırâat | 19 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1063 (70r) | tarihsiz | — | kırâat | 290 | kısmi |
| من حديث أبي خالد هدبة بن خالد القيسي | SNL · 1137 (241r) | 517 h. (~1124 m.) | Bağdat | semâ' | 4 | kısmi |
| من حديث أبي خالد هدبة بن خالد القيسي | SNL · 1137 (241r) | 521 h. (~1128 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| من حديث أبي خالد هدبة بن خالد القيسي | SNL · 1137 (250r) | 566 h. (~1171 m.) | Dımaşk | kırâat | 59 | kısmi |
| من حديث أبي خالد هدبة بن خالد القيسي | SNL · 1137 (258v) | 527 h. (~1134 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| من حديث أبي خالد هدبة بن خالد القيسي | SNL · 1137 (258v) | 538 h. (~1144 m.) | — | semâ' | 13 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (127v) | 738 h. (~1338 m.) | Kahire | kırâat | 12 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (128r) | 564 h. (~1169 m.) | Bağdat | kırâat | 14 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (128r) | 618 h. (~1222 m.) | İskenderiye | kırâat | 3 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (128r) | 738 h. (~1338 m.) | Kahire | kırâat | 8 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (128r) | tarihsiz | — | kırâat | 1 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (128v) | 627 h. (~1230 m.) | — | kırâat | 9 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (128v) | 620 h. (~1224 m.) | Harran | kırâat | 9 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (128v) | 698 h. (~1299 m.) | — | kırâat | 15 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (129r) | 622 h. (~1226 m.) | — | kırâat | 7 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (129r) | 623 h. (~1227 m.) | — | kırâat | 14 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (129r) | 626 h. (~1230 m.) | İskenderiye | kırâat | 4 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (129r) | tarihsiz | — | kırâat | 3 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (129r) | 642 h. (~1245 m.) | — | kırâat | 2 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (129r) | 686 h. (~1288 m.) | Kahire | kırâat | 5 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (129r) | 676 h. (~1278 m.) | — | kırâat | 4 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (1r) | 564 h. (~1169 m.) | Bağdat | kırâat | 15 | kısmi |
| مسند الحميدي | SNL · 1245 (1r) | 613 h. (~1217 m.) | İskenderiye | kırâat | 7 | kısmi |