Semâ' Ağı
13. yüzyılda bir kitabın kimlerin huzurunda okunduğunun kâğıda düşmüş kaydı — 6.094 tıbâk, 647 eser, 485 mekân. Her ışık noktası hâlâ bir rafta duran bir varağa kadar izlenebilir.
Veri:Audition Certificates Platform(Aljoumani & Hirschler, CSMC · Universität Hamburg) · CC BY 4.0tam atıf →
Semâ' Ağı
Bir kitabın yüzyıllar boyunca hangi şehirlerde, kimlerin huzurunda okunduğunu izle.
Her nokta, bugün hâlâ bir rafta duran bir el yazmasının kenarına düşülmüş gerçek bir kayıttır — 6.094 meclis, 647 eser, 485 mekân.
Arapça bilmiyorsan da izlenebilir: tarih, şehir, meclis türü ve katılımcı sayısı Türkçedir.
Bu veri ne anlatır, ne anlatmaz
Bu sayfadaki her nokta, gerçek bir el yazmasının kenarına düşülmüş bir semâ' kaydına karşılık gelir — ama bu korpus, o dönemin ilim meclislerinin tam bir dökümü değildir. Audition Certificates Platform'un (ACP) kendi belirttiği sınırlar:
- Kayıtların büyük çoğunluğu (bu veri setinde %91'i kırâat, kalanı semâ' olarak işaretli) hadis rivayetine aittir; edeb, tefsir, fıkıh gibi diğer ilim dalları çok azdır.
- Mekânı bilinen 3.318 meclis içinde yaklaşık %65.6'i Dımaşkağırlıklıdır — bu tarihî bir gerçeği mi yoksa günümüz kütüphane koleksiyonlarındaki (Zâhiriyye/Esed Kütüphanesi'nin baskın payı gibi) tesadüfi dağılımı mı yansıtıyor, ACP de bunu kesin olarak iddia etmiyor.
- Kayıtların çoğu 600–699h arasında yoğunlaşıyor; hicrî 450 öncesi (65 kayıt) ve 900 sonrası (79 kayıt) oldukça seyrektir.
- Kayıtların %98.3'iACP'nin kendi editör ekibi tarafından hâlâ "devam ediyor" (work in progress) olarak işaretlenmiş — bu bizim şüphemiz değil, kaynak akademik projenin kendi durumu.
- Görünen ağ, var olan ilim ağı değil, kâğıda geçmiş ve günümüze ulaşmış kısmıdır. Kaç meclis hiç kayda geçmedi, kaç kayıt yazma eseriyle birlikte kayboldu — bilinmiyor.
Kahraman nüsha: Leiden University Libraries / Or. 580 — 305 meclis (korpustaki en çok tıbâk kaydı taşıyan tek nüsha)
6.094 kayıt bulundu — sayfa 60/122
Eser adları Arapça kalır: ACP korpusunda bu eserlerin Türkçe veya Latin harfli karşılığı yoktur, uydurulmuş bir okunuş eklemek de kaynağı bozardı. Kaydın geri kalanı — tarih, şehir, meclis türü, katılımcı sayısı — Türkçedir; bir satıra tıklayınca meclisin Türkçe özeti ve ham tıbâk metni açılır.
| Eser | Kütüphane / demirbaş | Tarih | Şehir | Meclis türü | Katılımcı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (138v) | tarihsiz | — | kırâat | 4 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (139r) | 648 h. (~1251 m.) | Dımaşk | semâ' | 20 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (139r) | 670 h. (~1272 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (139r) | 673 h. (~1275 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (144r) | 745 h. (~1345 m.) | Dımaşk | kırâat | 7 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (144r) | 869 h. (~1465 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (144v) | 604 h. (~1208 m.) | Dımaşk | kırâat | 10 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (144v) | 670 h. (~1272 m.) | Dımaşk | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (144v) | 679 h. (~1281 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي الضبي | SNL · 3759/11 (145r) | 897 h. (~1492 m.) | — | semâ' | 4 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (146v) | 603 h. (~1207 m.) | — | kırâat | 8 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (146v) | 745 h. (~1345 m.) | Dımaşk | kırâat | 16 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (146v) | 897 h. (~1492 m.) | — | semâ' | 4 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (147r) | 786 h. (~1385 m.) | — | semâ' | 4 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (159r) | 524 h. (~1131 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (159r) | 526 h. (~1133 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (159r) | 597 h. (~1201 m.) | Bağdat | kırâat | 9 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (159r) | 630 h. (~1233 m.) | Dımaşk | kırâat | 13 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (159r) | 630 h. (~1233 m.) | — | kırâat | 12 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (159v) | 642 h. (~1245 m.) | Dımaşk | kırâat | 12 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (159v) | 679 h. (~1281 m.) | Dımaşk | kırâat | 23 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (160r) | 683 h. (~1285 m.) | Dımaşk | kırâat | 15 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (160r) | 580 h. (~1185 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (160r) | 684 h. (~1286 m.) | Dımaşk | kırâat | 4 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (160v) | 731 h. (~1331 m.) | Dımaşk | kırâat | 8 | kısmi |
| أمالي المحاملي وإسماعيل الصفار | SNL · 3759/12 (160v) | 732 h. (~1332 m.) | Dımaşk | kırâat | 13 | kısmi |
| الفوائد المنتقاة الثقفيات | SNL · 3759/13 (171v) | 646 h. (~1249 m.) | Halep | kırâat | 14 | kısmi |
| قراءة نافع | SNL · 3759/14 (188r) | 564 h. (~1169 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| قراءة نافع | SNL · 3759/14 (188v) | 564 h. (~1169 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| قراءة نافع | SNL · 3759/14 (188v) | 615 h. (~1219 m.) | — | kırâat | 20 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (12v) | 520 h. (~1127 m.) | — | kırâat | 9 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (12v) | 596 h. (~1200 m.) | — | kırâat | 23 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (12v) | 623 h. (~1227 m.) | Dımaşk | kırâat | 6 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (12v) | 622 h. (~1226 m.) | Dımaşk | semâ' | 5 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13r) | 624 h. (~1228 m.) | Dımaşk | kırâat | 14 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13r) | 632 h. (~1235 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13r) | 633 h. (~1236 m.) | — | kırâat | 5 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13r) | 634 h. (~1237 m.) | — | kırâat | 6 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13r) | 634 h. (~1237 m.) | Dımaşk | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13v) | 637 h. (~1240 m.) | Dımaşk | kırâat | 15 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13v) | 657 h. (~1260 m.) | Dımaşk | kırâat | 10 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (13v) | 678 h. (~1280 m.) | Dımaşk | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (14r) | 703 h. (~1304 m.) | Dımaşk | kırâat | 9 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (14r) | 704 h. (~1305 m.) | Dımaşk | kırâat | 5 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (14r) | 729 h. (~1329 m.) | Dımaşk | kırâat | 18 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (14r) | 764 h. (~1363 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (14v) | 730 h. (~1330 m.) | Dımaşk | kırâat | 27 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (14v) | 779 h. (~1378 m.) | — | kırâat | 3 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (14v) | 897 h. (~1492 m.) | — | semâ' | 6 | kısmi |
| أمالي القزويني | SNL · 3759/1 (2r) | tarihsiz | — | semâ' | 14 | kısmi |