Ticari sigorta

Klasik ticari sigorta, prim karşılığı belirsiz bir rizikoyu satın alma sözleşmesidir. Cumhura göre bunda aşırı belirsizlik (garar) ve kumar benzeri unsur (meysir) bulunur; ayrıca primlerin faizci enstrümanlarda nemalandırılması ayrı bir sorundur. Gararlı satışı yasakladı hadisi (Müslim, Büyû’) bu kapıya kıyasla taşınır. Bununla birlikte modern hayatta zorunlu trafik sigortası gibi kanuni zorunluluklar vardır. Birçok âlim, kanunen dayatılan ve cezaya bağlanan sigortayı, günahı sözleşmeyi kurana değil sisteme ait bir mükellefiyet olarak görür; kişi yasal zorunluluğu yerine getirir, gönüllü kasko ve birikimli hayat poliçelerinde ise ihtiyatlı davranır. Tekâfül (İslâmî sigorta) modeli, primleri bağış/teâvün havuzuna çevirerek gararı azaltmayı hedefler. Uygulamada havuzun gerçekten risk paylaşımı mı yoksa klasik sigortanın yeniden paketlenmiş hali mi olduğu sözleşmeye bakılarak anlaşılır. Sağlık sigortasında, kamu güvencesinin yetersiz olduğu yerlerde hâcet gerekçesiyle ruhsat veren çağdaş görüşler de vardır; bu görüşler spekülatif birikimli poliçeleri kapsamaz. Özetle: zorunlu sigorta ile gönüllü spekülatif poliçe ayrılır; faizsiz ve teâvün esaslı yapılar tercih edilir; poliçe şartları okunmadan İslâmî etiketi yetmez. Kişisel tercih için ehil âlime danışınız. Poliçe okunmadan imza atmak, fıkhen de ahlâken de rızayı zayıflatır. Herkes yaptırıyor gerekçesi, garar ve faiz unsurunu temizlemez. Özellikle birikimli hayat sigortalarında primin nemalandırma biçimi sorulmalıdır; faiz havuzuna akan prim, teâvün iddiasını boşa düşürebilir. Sağlık güvencesi ihtiyacı gerçekse, kamu sistemi ve tekâfül seçenekleri sırayla yoklanır; yoksa hâcet çerçevesi ehil âlimle daraltılarak konuşulur.