Konut kredisi (mortgage)

Konut kredisi, bankanın faiz karşılığı uzun vadeli borç vermesidir. Asıl akit ribaya dayandığı için cumhur nezdinde haramdır. Bununla birlikte barınma zaruri ihtiyaçlardandır; fıkıh, zarûret ve hâcet ilkeleriyle bazı sıkışık durumları ayrı değerlendirir. Zarûretler mahzurları mubah kılar kaidesi, keyfî lüks konutu değil, gerçek barınma sıkışıklığını kapsar. Çağdaş heyetlerde iki hat belirgindir. Birincisi mutlak yasakçıdır: faiz haramdır, kira veya faizsiz kooperatif yolları tükenmeden krediye gidilmez. İkincisi, faizsiz gerçek alternatifin bulunmadığı ülkelerde, aileyi sokakta bırakmamak için asgari konut kredisine ruhsat veren dar istisna görüşüdür. Bu ruhsat, yatırımlık ikinci ev, yazlık veya spekülatif gayrimenkul için işlemez. Değerlendirmede sıra şöyledir: (1) faizsiz finansman, vakıf/kooperatif, aile yardımı; (2) kirada kalmanın sürdürülebilirliği; (3) kredinin yalnızca zorunlu metrekare ve süreyle sınırlanması; (4) mümkün olan en kısa sürede kapatma niyeti. Herkes alıyor gerekçesi zarûret sayılmaz. İslâmî isimli ev finansmanı ürünlerinde de sözleşmenin murâbaha, icâre veya ortaklık olup olmadığı, bankanın gerçek mülkiyet riski taşıyıp taşımadığı incelenir. Etiket yetmez. Bu özet ruhsat belgesi değildir; aile durumunuz için ehil âlime müracaat ediniz. Kirada kalmak ile faiz yükü arasında sıkışan ailelerde acele fetva arayışı yaygındır; oysa usul, önce mevcut alternatifleri tüketmeyi ister. Ailenin geliri, şehirdeki kira ortalaması ve faizsiz kooperatif imkânı somut rakamlarla ortaya konmadan zarûret vardım denmez. Ayrıca kredi taksitinin namazı, infakı ve aile huzurunu boğacak kadar ağır olması, ruhsatı değil sıkışıklığı artırır. Niyet yatırım fırsatı ise kapı baştan kapalıdır.