Zekâtı yıl (havl) dolmadan önce acil bir ihtiyaç için peşin vermek caiz mi?

Görüşler

• tahlilde öne çıkanNisaba sahip olduktan sonra havl beklenmeden peşin ödenebilir
• Zekât ancak havl tamamlanınca ödenir, önceden ödenemez

Tahlil

Hanefî, Şâfiî ve cumhur alimler, kişi nisap miktarı mala sahip olduktan sonra, henüz havl (bir kamerî yıl) tamamlanmadan, zekâtını önceden (muacceleten) ödeyebileceğini kabul eder; bu, borcun vadesinden önce ödenmesine benzetilir ve Hz. Abbâs kıssasıyla desteklenir. Mâlikî mezhebinin bir görüşü ise zekâtın vücûp şartlarının (özellikle havl) tam olarak gerçekleşmesini şart koşar, önceden ödemeyi zekât olarak geçerli saymaz, sadece nafile sadaka sayar. Sahih rivayetin açıklığı sebebiyle peşin ödemeye cevaz veren görüş racihtir; acil ihtiyaç durumunda bu büyük bir kolaylıktır.

Delil

Rivayet edilir ki Peygamber (s.a.v.), amcası Abbâs (r.a.)'ın zekâtını vaktinden önce, iki yıllık olarak peşin almasına izin vermiştir. (Ebû Dâvûd, Zekât 1624; Tirmizî, Zekât 678)

Ebû Dâvûd, Zekât 1624 — Hz. Abbâs'ın zekâtını peşin ödemesi