İbn Kesîr
Besmele, her hayırlı işe Allah'ın adıyla başlamaktır. «Bismillâh» demek, o işin Allah rızası için olduğunu gösterir. «er-Rahmân er-Rahîm»: Rahmân, dünyada mümin-kâfir herkese rızık veren; Rahîm, ahirette yalnız müminlere merhamet edendir.
Tefsir
Fatiha 1:1
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.
Özet: ibadet
Besmele, her hayırlı işe Allah'ın adıyla başlamaktır. «Bismillâh» demek, o işin Allah rızası için olduğunu gösterir. «er-Rahmân er-Rahîm»: Rahmân, dünyada mümin-kâfir herkese rızık veren; Rahîm, ahirette yalnız müminlere merhamet edendir.
İbn Abbâs der ki: Besmele her surenin başına yazılır. Rahmân ismi, Allah'ın yaratılmışlara dünyada merhametini; Rahîm ismi, ahirette müminlere lutfunu bildirir.
Mücahid: «Bismillâh» ile başlamak, işin Allah'a nispet edilmesidir. Rahmân ve Rahîm isimleri, O'nun geniş rahmetini anlatır.
Peygamber (s.a.v.) her önemli işe besmele ile başlardı; bu, ashabına ve ümmetine sünnet olarak intikal etmiştir.
Rahmân ve Rahîm, aynı kökten (rahmet) farklı vezinlerde iki isimdir; Rahmân mübalağa sıygasıyla rahmetin genişliğini, Rahîm ise sürekliliğini bildirir.
Her işe Allah'ın adıyla başla; böylece o iş bereketlenir. Rahmân ismi genel rahmet, Rahîm ismi müminlere has rahmettir.
Besmele okumak sünnettir; yemek, içmek, yolculuk gibi işlerde Allah'ın adını anmak, kulun tevhidini hatırlatır.
«Bismillâh» takdirinde mahzuf bir fiil vardır: «Ebde'u bismillâh» (Allah'ın adıyla başlarım); bu takdim, işin Allah'a nispet edilmesini dil bakımından da tescil eder.
Besmele, her hayırlı işe Allah'ın adıyla başlamaktır. «Bismillâh» demek, o işin Allah rızası için olduğunu gösterir. «er-Rahmân er-Rahîm»: Rahmân, dünyada mümin-kâfir herkese rızık veren; Rahîm, ahirette yalnız müminlere merhamet edendir.