İbn Kesîr
«Nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir» — tezkiye, nefsi günahlardan temizlemek ve itaate yöneltmektir; kurtuluş bununla gerçekleşir.
Tefsir
Şems 91:9
قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا
Nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir.
Özet: nefs
«Nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir» — tezkiye, nefsi günahlardan temizlemek ve itaate yöneltmektir; kurtuluş bununla gerçekleşir.
Ayetin devamı «onu kirletip günaha sokan da ziyana uğramıştır» der; nefis, kendi kaderini şekillendirir.
Rivayet edilir ki Peygamber (s.a.v.) bu ayetleri okuduğunda «Allah'ım, nefsime takvasını ver, onu arındır, Sen onun en hayırlı arındırıcısısın» diye dua ederdi; ayet doğrudan bu duaya konu olmuştur.
Sûrenin başındaki güneş, ay, gündüz, gece yeminleri, sonunda nefsin arınma-kirlenme meselesine bağlanır; kâinatın düzeni ile insanın ahlaki sorumluluğu arasında bir bağ kurulur.
Nefis, iman ve salih amelle arındırılır; ihmal edilirse günahla kirlenir ve helake sürüklenir.
Nefis tezkiyesi, ibadet, zikir ve günahtan kaçınma ile sürekli bir mücadeledir; bir kerelik değil, ömür boyu süren bir çalışmadır.
Ayetin öncesindeki «nefse hem kötülüğü hem takvayı ilham etti» ifadesi, insanın doğuştan iki eğilime de kabiliyetli yaratıldığını; tercih hakkının kendisine bırakıldığını gösterir.
«Nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir» — tezkiye, nefsi günahlardan temizlemek ve itaate yöneltmektir; kurtuluş bununla gerçekleşir.