Mîzân açılıyor…
Nesh, bir hükmün ilâhî iradeyle sonlandırılmasıdır; hükmün bâtıl olması değildir.
Şeriatta bazı hükümlerin, Allah Teâlâ'nın hikmeti gereği zamanın ve maslahatın değişmesiyle daha sonra gelen bir başka nassla kaldırılmasına veya hükmünün değiştirilmesine Nâsih ve Mensuh denir. Nesh, geçmişteki bir hükmün ilahi iradeyle sonlandırılmasıdır; asla hükmün batıl olması manasına gelmez, aksine kulların maslahatına en uygun olanın tanzimidir.
مَا نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Biz bir âyeti nesh eder veya unuttururusak, ondan daha hayırlısını veya benzerini getiririz. Allah'ın her şeye kadir olduğunu bilmez misin?
Bakara Suresi, 106ÂYETNesh ilmi, Kur'an'ın inceliklerini ve şeriatın hikmetlerini anlamak için âlimlerin mutlaka bilmesi gereken en mühim ilimlerden biridir. Hz. Ali'nin (r.a) kadılara hitaben nâsih ve mensuhu bilmeyen kimselerin insanları helak edeceğini belirtmesi, bu ilmin şer'î meselelerdeki hayatiyetini ispat eder.
Nesh, ilahi şeriatın hikmetli ve aşamalı eğitim metodunun bir parçasıdır. İslam'ın ilk yıllarında bazı hükümler toplumsal yapının ve imanî seviyenin gereği olarak konulmuş, zamanla durumun olgunlaşmasıyla nâsih âyetler gelerek önceki hükümleri neshetmiştir. Neshin geçerli olabilmesi için iki nass arasında uzlaştırılamayacak derecede kesin bir zaman zıtlığı bulunması şarttır.
Nesh, bir hükmün ilâhî iradeyle sonlandırılmasıdır; hükmün bâtıl olması değildir.
nesh