Mîzân açılıyor…
Nass bulunmayan meselede sahâbe icmâı ve sahâbî kavli bağlayıcı delildir.
İslam hukuk metodolojisinde; Kur'an ve Sünnet'ten sonra hakkında nass (açık delil) bulunmayan meselelerde Sahâbe-i Kirâm'ın ittifakı (icmâ) veya sahâbî kavli, Ehl-i Sünnet ve Selef âlimlerince bağlayıcı birer delil olarak kabul edilmiştir. Özellikle Medine ehlinin amelini ve ilk neslin tatbikatını asıl alan Selef imamları, sahabe yolunun sünnetin en doğru tatbik alanı olduğunu vurgulamışlardır.
وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَُّه عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ
Muhacir ve Ensar'dan (İslam'a girmekte) ilk önce gelenler ile onlara güzellikle uyanlar var ya, Allah onlardan razı olmuştur, onlar da Allah'tan razı olmuşlardır.
Tevbe Suresi, 100ÂYETعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُسْتَنًّا فَلْيَسْتَنَّ بِمَنْ قَدْ مَاتَ، فَإِنَّ الْحَيَّ لَا تُؤْمَنُ عَلَيْهِمُ الْفِتْنَةُ، أُولَئِكَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، كَانُوا أَبَرَّ هَذِهِ الْأُمَّةِ قُلُوبًا...
Abdullah b. Mes'ûd (r.a) şöyle buyurmuştur: Sünnete uymak isteyenler, ölmüş olanlara (sahabelere) uysunlar. Çünkü yaşayanların fitneye düşmeyeceğinden emin olunamaz. Onlar Muhammed'in (s.a.v) ashabıdır; bu ümmetin kalpleri en temiz, ilmi en derin ve tekellüf (zorlama) en az olanlarıdır.
İbn Abdilber, Câmiu Beyâni'l-İlim ve FadlihESERMedine ehlinin ameli, katî ve mütevâtir bir sünnettir. Hz. Peygamber'in (s.a.v) defnedildiği, vahiylerin nazil olduğu bu beldenin asırlar boyu devredegelen pratik tatbikatı, ahâd hadislerden dahi daha güçlü bir hüccet temeli oluşturur. Selefin üzerinde ittifak ettiği uygulama, fıkhın en güvenilir dayanağıdır.
Usûl-i fıkıhta sahabe kavlinin mertebesi çok yüksektir. Şayet sahabeden birinin bir meselede sözü rivayet edilmiş ve sahabe arasında ona muhalefet eden başka bir görüş (hilâf) bilinmiyorsa, o kavil bizim için bağlayıcı bir hüccettir; onu bırakıp kendi reymizle başka bir hükme gitmeyiz.
Nass bulunmayan meselede sahâbe icmâı ve sahâbî kavli bağlayıcı delildir.
icmâsahâbe kavli