090 / 1001260 H. · 1844 M.Şîraz / İrantarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Şeyhî çevrede yetişen Ali Muhammed, önce gizli imama açılan «bâb» olduğunu söyledi; iddiası kısa sürede daha ileri gitti ve yeni bir şeriat getirdiğini ilân etti. Yazdığı metni Kur’an’ın yerine geçen bir kitap olarak takdim etti. Hareket İran’da geniş bir çalkantıya yol açtı; kurucusu 1850’de idam edildi ve topluluk dağıldı.
Temel iddiaları
- Gizli imamla irtibat kuran bir kapı vardır.
- Yeni bir vahiy dönemi başlamıştır.
- Kur’an’ın hükümleri yeni kitapla değişmiştir.
- Peygamberlik zinciri sona ermemiştir.
Ehl-i sünnetin cevabı
Kur’an, Muhammed’in ﷺ peygamberlerin sonuncusu olduğunu açıkça bildirir; bu, üzerinde ümmetin icmâ ettiği bir esastır. Dolayısıyla mesele bir mezhep ayrılığı değil, İslâm dairesinin sınırıdır. Bu tespit, mensuplarına haksızlık yapılmasını meşrû kılmaz; hüküm iddiaya verilir, insanlara zulmedilmez.
Akıbet
Müstakil bir topluluk olarak sürmedi; mensuplarının büyük bölümü kısa süre sonra doğan Bahâîliğe katıldı.
Künye
- Dönem
- 1260 H. · 1844 M.
- Aile
- Geç dönem
- Kol
- Bâbîlik
- Kilit şahsiyet
- Ali Muhammed eş-Şîrâzî (vefat 1266 H.)
- Bölge
- Şîraz / İran
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- hâtemü’n-nebiyyîn
- Peygamberlerin sonuncusu. Muhammed ﷺ ile nübüvvetin sona ermesi, ümmetin icmâ ettiği esastır.