025 / 100yak. 121 H. · yak. 739 M.Kûfe / Iraktarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Ebû Mansûr, Muhammed el-Bâkır’dan sonra imâmetin kendisine geçtiğini ileri sürdü ve göğe yükseltilip kendisine hitap edildiğini anlattı. Namaz, oruç ve hac gibi hükümleri birer kişinin adı sayarak zâhirî yükümlülüğü kaldırdığı nakledilir. Irak valisi tarafından yakalanarak idam edildi.
Temel iddiaları
- Kendisine gökte vahiy verildiğini iddia eder.
- Farzlar ve haramlar, kişilerin sembolik adlarıdır.
- İmâmet zinciri kendi soyunda devam edecektir.
Ehl-i sünnetin cevabı
Peygamber’den ﷺ sonra vahiy iddiası, nübüvvetin sona erdiğini bildiren nassı doğrudan çiğner. İbadetleri sembole çevirip yükümlülüğü kaldırmak ise, İslâm’ın bilinen zorunlu hükümlerini iptal etmek demektir; bu yüzden klasik müellifler bu tavrı görüş ayrılığı olarak değil, dinin dışına çıkan bir iddia olarak kaydeder.
Akıbet
Kurucusunun ardından küçük bir çevrede kaldı ve üçüncü yüzyıl içinde tamamen kayboldu.
Künye
- Dönem
- yak. 121 H. (tahminî) · yak. 739 M.
- Aile
- Şia
- Kol
- Gulât
- Kilit şahsiyet
- Ebû Mansûr el-İclî (vefat yak. 124 H.)
- Bölge
- Kûfe / Irak
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- ibâha
- Belli bir mertebeye ulaşandan dinî yükümlülüğün düştüğü iddiası.
- te’vîl
- Bir lafzı zâhirî anlamından çevirip başka bir anlama yorma.
- nübüvvet iddiası
- Peygamberlik iddiası; hâtemiyet esası sebebiyle İslâm dairesinin sınırını belirler.