026 / 100122 H. · 740 M.Tanca / Mağribtarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Kuzey Afrika’da Emevî valilerinin Müslüman olmuş Berberîlerden de haraç ve köle alması geniş bir öfke doğurdu. Sufrî davetçilerin «imâmet Kureyş’e mahsus değildir» sözü bu öfkeye bir dil verdi ve Meysere önderliğinde Tanca’da ayaklanma başladı. İsyan hızla yayıldı; Emevî orduları arka arkaya yenildi ve Mağrib’in batısı merkezden koptu.
Temel iddiaları
- İmâmet Kureyş’e mahsus değildir; ehil olan her Müslüman seçilebilir.
- Müslüman olan bir topluluktan cizye ve haraç alınamaz.
- Zulmeden valiye itaat gerekmez.
Ehl-i sünnetin cevabı
Müslümandan cizye alınmasına ve soy üstünlüğüne dayalı ayrımcılığa itirazları yerindedir; Vedâ hutbesindeki «Arabın Arap olmayana üstünlüğü yoktur» ölçüsü tam da budur. Fakat haksızlığın çaresi olarak toplu ayaklanmayı seçmek, selefin fitne kapısını açmama yönündeki uyarısına aykırıdır ve bölgeyi bir asır süren iç savaşa sürüklemiştir.
Akıbet
İsyan Sicilmâse ve çevresinde Sufrî yönetimlerin doğmasına yol açtı; bu yapılar beşinci yüzyılda tamamen ortadan kalktı.
Künye
- Dönem
- 122 H. · 740 M.
- Aile
- Hariciler
- Kol
- Hariciler · Sufriyye
- Kilit şahsiyet
- Meysere el-Metgarî (vefat 122 H.)
- Bölge
- Tanca / Mağrib
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- imâmet
- Ümmetin yönetimi ve bu yönetimin dinî meşruiyeti meselesi. Fırka ayrılıklarının en eski konusudur.
- hurûc
- Zalim sayılan yönetime karşı silâhla ayaklanma.