083 / 100845 H. · 1441 M.Hûzistan / İrantarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Necef’te imâmî ilim çevresinde yetişen Muhammed b. Felâh, hocalarının reddettiği iddialarla ortaya çıktı ve Hûzistan bataklıklarındaki Arap kabileleri arasında güçlü bir taban buldu. Kurduğu yapı, bölgede yaklaşık iki asır süren bir yönetime dönüştü. Hareketin ilk dönem iddiaları hem Sünnî hem İmâmî ulema tarafından reddedildi.
Temel iddiaları
- Kurucu, beklenen mehdînin habercisi ve onun yeryüzündeki temsilcisidir.
- İmamlara olağanüstü bir mertebe nispet edilir.
- Ona bağlanan topluluk için bazı zâhir hükümler hafifler.
Ehl-i sünnetin cevabı
Mehdî meselesi, gaybla ilgili bir haberdir; kimseye ad koymak ve o adla siyasî bir yetki talep etmek nassın verdiği bilginin ötesine geçmektir. Bir kişiye beşer üstü mertebe nispet edilmesi ve bağlılığın ibadet yükümlülüğünü hafifletmesi ise gulât kollarının bilinen kalıbının tekrarıdır.
Akıbet
Yönetim zamanla ılımlılaşarak İmâmî çizgiye yaklaştı ve on ikinci yüzyılda tarihe karıştı.
Künye
- Dönem
- 845 H. · 1441 M.
- Aile
- Geç dönem
- Kol
- Gulât
- Kilit şahsiyet
- Muhammed b. Felâh (vefat yak. 866 H.)
- Bölge
- Hûzistan / İran
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- mehdîlik
- Beklenen mehdî olduğunu ileri sürme.
- gulüv
- Aşırılık; özellikle Ehl-i beyt mensuplarına beşer üstü mertebe nispet etme.