084 / 100869 H. · 1464 M.Horasan / Keşmiryaşıyor
Ayrılığın düğümü
Kübrevî tarikatı içinde yetişen Muhammed Nûrbahş, kendisinin beklenen mehdî olduğunu ilân etti ve bu iddia sebebiyle defalarca tutuklandı. Kurduğu çizgi, sûfî usul ile imâmî unsurları bir araya getiren melez bir yapı geliştirdi. Hareket İran’da baskı görünce Keşmir ve Baltistan bölgesine yayıldı ve orada yerleşti.
Temel iddiaları
- Kurucusu, beklenen mehdîdir.
- Tarikat silsilesi ile imâmet çizgisi birleşir.
- İbadet ve fıkıh uygulamalarında iki gelenekten unsurlar bir arada bulunur.
Ehl-i sünnetin cevabı
Mehdîlik iddiası, gaybın haber verdiği bir konuda kişinin kendisi hakkında hüküm vermesidir ve delille denetlenemez. Tasavvufun makbul tarafı zühd ve ihlâstır; şeyhliği imâmete ve mehdîliğe bağlamak ise tarikatı akîde makamına çıkarmaktır. Ölçü aynıdır: hâl ve makam, nassın yerine geçmez.
Akıbet
Bugün Pakistan’ın Baltistan bölgesinde sınırlı bir topluluk hâlinde varlığını sürdürmektedir.
Künye
- Dönem
- 869 H. · 1464 M.
- Aile
- Geç dönem
- Kol
- Senkretik akımlar
- Kilit şahsiyet
- Muhammed Nûrbahş (vefat 869 H.)
- Bölge
- Horasan / Keşmir
- Durum
- yaşıyor
Sözlükçe
- mehdîlik
- Beklenen mehdî olduğunu ileri sürme.
- senkretizm
- Farklı dinlerden derlenen unsurların tek bir inanç bileşimi hâline getirilmesi.