334 H.

Büveyhî Himayesinde İmâmiyye

Bağdat’ta siyasî himayeye kavuşan İmâmiyye, inancını ilk defa açık törenler ve medreselerle görünür kıldı.

الإِمَامِيَّةُ فِي ظِلِّ البُوَيْهِيِّين

069 / 100334 H. · 945 M.Bağdat / Iraktarihe karıştı

Ayrılığın düğümü

Büveyhîler Bağdat’ta idareyi ele geçirince, o güne kadar büyük ölçüde gizli yaşayan İmâmî çevre açık bir kamusal alan buldu. Âşûrâ matemi ve Gadîr merasimi devlet eliyle serbest bırakıldı; bu, şehirde mezhepler arası gerilimi de belirgin hâle getirdi. Aynı dönemde Küleynî sonrası hadis külliyatı derlendi ve kelâm halkaları kuruldu.

Temel iddiaları

  • İmâmî inanç açıkça yaşanabilir; takıyye zorunlu değildir.
  • Âşûrâ ve Gadîr, topluluğun ortak alâmetleridir.
  • İmamlardan gelen rivayetler müstakil bir külliyat hâlinde derlenmelidir.

Ehl-i sünnetin cevabı

Bir topluluğun inancını korkusuzca yaşaması, itiraz edilecek bir şey değildir. Ehl-i sünnetin kaydı içeriğedir: sahâbe hakkında ağır söz söylemeye dönüşen merasim dili, Kur’an’ın önceki müminler için mağfiret dilemeyi öğreten âyetiyle bağdaşmaz. Ayrılık konuşulur; şahsiyetlere sövmek ise ilmî tartışmayı bitirir.

Akıbet

Büveyhî idaresi beşinci yüzyılda son buldu; fakat bu dönemde kurulan ilmî gelenek İmâmiyye’nin kalıcı zeminini oluşturdu.

Künye

Dönem
334 H. · 945 M.
Aile
Şia
Kol
İmâmiyye
Kilit şahsiyet
Mu‘izzüddevle el-Büveyhî (vefat 356 H.)
Bölge
Bağdat / Irak
Durum
tarihe karıştı

Sözlükçe

takıyye
Zarar görme korkusuyla inancı gizleme. Kollar arasında caiz olup olmadığı tartışılmıştır.

İlişkili düğümler

Görünüş

Atmosfer

Metinler değişmez. Işık değişir.

Seçili atmosferKâğıt & MürekkepMineral kâğıt, ceviz mürekkebi ve ölçülü yazma kırmızısı.

Silsile

Avlu

Bu avludaki diğer odalar