038 / 100yak. 150 H. · yak. 767 M.Kûfe / Iraktarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Zeyd b. Ali’nin ilk halifeler hakkındaki ölçülü tavrını yeterli bulmayan bir grup, Ebü’l-Cârûd’un etrafında toplandı. Onlara göre Peygamber ﷺ Ali’yi (r.a.) vasıflarıyla işaret etmişti; bu işareti anlamayan ümmet hata etmiş, dolayısıyla ilk biatler geçersiz kalmıştı. Bu görüş, Zeydiyye’yi kendi içinde en tartışmalı hattına taşıdı.
Temel iddiaları
- Peygamber ﷺ Ali’yi (r.a.) adıyla değil vasfıyla işaret etmiştir.
- Bu işareti bırakan ümmet hataya düşmüştür.
- İmâmet, ayaklanan Fâtıma evlâdına aittir.
Ehl-i sünnetin cevabı
Bir vasfa dayalı gizli işaret iddiası, sahâbenin gözü önünde cereyan eden Sakîfe istişaresi ve Ali’nin (r.a.) fiilî biatiyle uyuşmaz. Ehl-i sünnet, sahâbe hakkında hüsnüzannı esas alır; onların büyük çoğunluğunu hataya nispet etmek, dinin bize ulaşmasını sağlayan neslin güvenilirliğini zedeler.
Akıbet
Zeydiyye içinde bir görüş olarak yaşadı; Yemen Zeydîliğinde etkisi zamanla azaldı.
Künye
- Dönem
- yak. 150 H. (tahminî) · yak. 767 M.
- Aile
- Şia
- Kol
- Zeydiyye · Cârûdiyye
- Kilit şahsiyet
- Ebü’l-Cârûd Ziyâd b. Münzir (vefat yak. 150 H.)
- Bölge
- Kûfe / Irak
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- nass-ı celî
- Açıkça ad vererek yapılan tayin iddiası.
- nass-ı hafî
- Vasıf yoluyla, adı anılmadan yapıldığı ileri sürülen gizli işaret.
- imâmet
- Ümmetin yönetimi ve bu yönetimin dinî meşruiyeti meselesi. Fırka ayrılıklarının en eski konusudur.