062 / 100297 H. · 909 M.Kayrevan / Mağribtarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Mağrib’de yürütülen davetin başarısı üzerine Ubeydullah el-Mehdî hilâfetini ilân etti ve kısa süre sonra Mısır’a geçilerek Kahire kuruldu. Devlet, kendi öğretisini yaymak için el-Ezher’i ve davet kurumlarını tesis etti. Abbâsî hilâfetiyle iki asır süren siyasî ve itikadî bir rekabet başladı; nesep iddiaları da bu rekabetin konusu oldu.
Temel iddiaları
- Hilâfet, Fâtıma soyundan gelen İsmâilî imamın hakkıdır.
- İmam, zâhirî hükümlerin de bâtınî anlamların da kaynağıdır.
- Davet kurumları devletin aslî görevidir.
- İlim ve fen, davetin hizmetinde geliştirilir.
Ehl-i sünnetin cevabı
Devletin kurduğu ilim kurumları ve mimarî miras tarihî bir gerçektir; bu ayrı bir husustur. İtikadî ayrılık, hükümlerin kaynağı olarak mâsum bir imamın konulmasıdır: bu, dinin nakil ve delil üzerinden denetlenmesini ortadan kaldırır. Ehl-i sünnet, hükmün kaynağını Kitap, Sünnet ve ümmetin nakline bağlar; bir şahsa değil.
Akıbet
Devlet 567 yılında son buldu; Mısır Sünnî idareye döndü, İsmâilî davet ise başka merkezlerde sürdü.
Künye
- Dönem
- 297 H. · 909 M.
- Aile
- Bâtınîlik
- Kol
- İsmâiliyye
- Kilit şahsiyet
- Ubeydullah el-Mehdî (vefat 322 H.)
- Bölge
- Kayrevan / Mağrib
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- hüccet
- Bâtınî öğretide imamın yeryüzündeki delili ve temsilcisi.
- imâmet
- Ümmetin yönetimi ve bu yönetimin dinî meşruiyeti meselesi. Fırka ayrılıklarının en eski konusudur.