061 / 100284 H. · 897 M.Sa‘de / Yemenyaşıyor
Ayrılığın düğümü
Yemen’in kuzeyindeki kabileler, aralarındaki anlaşmazlıkları çözmesi için Medine’den Yahyâ b. Hüseyin’i davet etti. Sa‘de’ye yerleşen imam, hem yönetimi kurdu hem de kendi fıkıh külliyatını yazarak «Hâdevî» geleneğin temelini attı. Bu imâmet, aralıklarla yirminci yüzyıl ortalarına kadar sürdü.
Temel iddiaları
- İmam, ilim sahibi ve zulme karşı açıkça davet eden Fâtıma evlâdıdır.
- Fıkıhta imamın kendi içtihadı esastır.
- İmamlar mâsum değildir; hata edebilirler.
- Emir bi’l-ma‘rûf, imâmetin varlık sebebidir.
Ehl-i sünnetin cevabı
Zeydîlerin imamları mâsum saymaması, sahâbeye sövmemesi ve fıkıhta içtihada açık durması, onları Sünnî geleneğe komşu kılar. Kalan ayrılık, imâmetin belli bir soya tahsisidir. Ehl-i sünnet, yöneticiyi liyakat ve biatle belirler; nesep şartını Kureyş’e nispet eden rivayeti de bir yönetim usulü olarak anlar, bir mâsumiyet iddiasına dönüştürmez.
Akıbet
İmâmet 1962’de sona erdi; Zeydî mezhep geleneği ise Yemen’in kuzeyinde bugün de yaşamaktadır.
Künye
- Dönem
- 284 H. · 897 M.
- Aile
- Şia
- Kol
- Zeydiyye
- Kilit şahsiyet
- el-Hâdî ile’l-Hak Yahyâ b. Hüseyin (vefat 298 H.)
- Bölge
- Sa‘de / Yemen
- Durum
- yaşıyor
Sözlükçe
- imâmet
- Ümmetin yönetimi ve bu yönetimin dinî meşruiyeti meselesi. Fırka ayrılıklarının en eski konusudur.
- emir bi’l-ma‘rûf
- İyiliği emredip kötülükten sakındırma; Mutezile ve Zeydiyye bunu esaslardan sayar.