032 / 100yak. 132 H. · yak. 750 M.Kûfe / Iraktarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Mürcie’nin bu kolu, imanı bölünmez tek bir birim kabul etti: kişi Allah’ın haram kıldığı bir şeyi genel olarak kabul ediyorsa, o şeyin ayrıntısını bilmemesi imanını eksiltmezdi. Böylece bilgi eksikliği tamamen mazur görüldü. Görüş, fıkıh çevrelerinde amelin ihmaline kapı açtığı gerekçesiyle eleştirildi.
Temel iddiaları
- İman bölünmez bir bütündür; bir cüzü eksilirse tamamı gider.
- Bir hükmün ayrıntısını bilmemek imana zarar vermez.
- İman artmaz ve eksilmez.
Ehl-i sünnetin cevabı
İmanın bölünmezliği iddiası, Kur’an’ın imanı artan ve eksilen bir hakikat olarak anlatmasıyla çelişir. Bilgisizliğin mazeret sayılması ise ancak ulaşılamayan hükümlerde geçerlidir; dinin zorunlu olarak bilinen esasları bunun dışındadır. Ehl-i sünnet, mazeret kapısını da amel sorumluluğunu da yerli yerinde tutar.
Akıbet
Bağımsız bir topluluk olarak sürmedi; Mürcie’nin diğer kolları gibi üçüncü yüzyıl içinde eridi.
Künye
- Dönem
- yak. 132 H. (tahminî) · yak. 750 M.
- Aile
- Kelâmî akımlar
- Kol
- Mürcie · Gassâniyye
- Kilit şahsiyet
- Gassân el-Kûfî (vefat bilinmiyor)
- Bölge
- Kûfe / Irak
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- ircâ
- Hükmü erteleme. Mürcie’ye adını veren tavırdır; ilk hâli siyasî sükût, sonrası itikadî bir görüştür.
- iman-amel
- Amelin imandan sayılıp sayılmadığı tartışması. Ehl-i sünnetin cumhuruna göre amel imandandır ve iman artıp eksilir.
- cehâlet mazereti
- Bir hükmü bilmeyen kimsenin sorumlu tutulmaması. Sınırı, delilin o kişiye ulaşıp ulaşmadığıdır.