099 / 100yak. 1400 H. · yak. 1980 M.Umman · Mizâb · Cerbe · Nefûseyaşıyor
Ayrılığın düğümü
Erken dönemin onlarca Hâricî kolundan yalnız İbâdiyye ayakta kaldı. Bunun sebebi, kuruluşundan itibaren muhalifle bir arada yaşamayı mümkün gören ve kanı koruyan tavırdır. Bugün Umman’da devletin ağırlıklı mezhebi, Cezayir’in Mizâb vadisinde, Tunus’ta Cerbe adasında ve Libya’da Cebel-i Nefûse’de ise yerleşik topluluklar hâlindedirler. Modern dönemde kendi fıkıh ve hadis külliyatlarını basıp diğer mezheplerle ilmî temas kurdular.
Temel iddiaları
- Kur’an mahlûktur ve Allah âhirette gözle görülmez.
- Büyük günah sahibi imandan çıkar, fakat müşrik değildir.
- İmâmet seçimle kurulur; Kureyş şartı yoktur.
- Diğer Müslüman topluluklarla ilmî ve ictimaî temas meşrudur.
Ehl-i sünnetin cevabı
Bugünkü ilmî temas zemini, ayrılık noktalarının nezaketle konuşulmasına imkân verir. Ehl-i sünnetin itirazı iki başlıkta toplanır: Kur’an’ın Allah kelâmı olup mahlûk olmadığı ve müminlerin âhirette Rablerini göreceği, mütevâtir nakille sabittir. Büyük günah sahibi ise Ehl-i sünnete göre imanı eksilmiş bir mümindir, dinden çıkmış değildir.
Akıbet
Bugün nüfusları birkaç milyonla ifade edilir ve kendi ilmî kurumlarıyla varlıklarını sürdürmektedirler.
Künye
- Dönem
- yak. 1400 H. (tahminî) · yak. 1980 M.
- Aile
- Hariciler
- Kol
- İbâdiyye
- Kilit şahsiyet
- Çağdaş İbâdî uleması
- Bölge
- Umman · Mizâb · Cerbe · Nefûse
- Durum
- yaşıyor
Sözlükçe
- halku’l-Kur’an
- Kur’an’ın yaratılmış olup olmadığı tartışması; mihnenin konusudur.
- rü’yetullah
- Müminlerin âhirette Allah’ı görmesi. Ehl-i sünnete göre nasslarla sabittir.
- imâmet
- Ümmetin yönetimi ve bu yönetimin dinî meşruiyeti meselesi. Fırka ayrılıklarının en eski konusudur.