042 / 100160 H. · 777 M.Tâhert / Cezayirtarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Basra’dan Mağrib’e gönderilen davetçilerin çalışması, Berberî kabileler arasında geniş karşılık buldu. Abdurrahman b. Rüstem’e biat edilerek Tâhert’te bir imâmet kuruldu ve bu yapı yaklaşık bir buçuk asır ayakta kaldı. Şehir, Umman ile Mağrib arasındaki İbâdî ilim trafiğinin durağı oldu; kütüphanesi ve fıkıh halkalarıyla anıldı.
Temel iddiaları
- İmâmet seçimle kurulur ve ulemanın onayına bağlıdır.
- Devletin görevi, topluluğun ilmini ve adaletini korumaktır.
- Farklı inançtaki tebaayla bir arada yaşamak meşrudur.
Ehl-i sünnetin cevabı
Bir arada yaşama ve ilim koruma vurgusu, Hâricî kökenli yapıların en verimli örneğini üretmiştir. Ehl-i sünnetle aradaki mesafe siyasî değil itikadîdir: Kur’an’ın mahlûk sayılması, âhirette Allah’ın görülmesinin reddi ve büyük günah sahibinin imandan çıkarılması, üzerinde durulması gereken üç ayrılık noktasıdır.
Akıbet
Devlet, dördüncü yüzyılda Fâtımîler tarafından ortadan kaldırıldı; halkın bir kısmı Mizâb vadisine çekilerek İbâdî geleneği orada sürdürdü.
Künye
- Dönem
- 160 H. · 777 M.
- Aile
- Hariciler
- Kol
- İbâdiyye
- Kilit şahsiyet
- Abdurrahman b. Rüstem (vefat 168 H.)
- Bölge
- Tâhert / Cezayir
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- imâmet
- Ümmetin yönetimi ve bu yönetimin dinî meşruiyeti meselesi. Fırka ayrılıklarının en eski konusudur.
- zuhûr
- İbâdî öğretide imâmetin açıkça ilân edildiği ve devlet düzeyinde kurulduğu hâl.