056 / 100255 H. · 869 M.Nişâbur / Horasantarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
İbn Kerrâm, Horasan’da zühdüyle geniş bir çevre topladı ve kurduğu hankahlarla ilk teşkilâtlı yapılardan birini oluşturdu. İtikadda ise iki tartışmalı görüş ileri sürdü: Allah’ın bir cisim olduğu ve imanın yalnız dille ikrardan ibaret bulunduğu. Bu ikinci görüş, münafığın da mümin sayılması gibi ağır bir sonuca götürdüğü için sert biçimde reddedildi. Ekol Horasan’da bir süre güç kazandı, sonra dağıldı.
Temel iddiaları
- Allah bir cisimdir ve arşın üzerinde bulunur.
- İman yalnız dille ikrardır; kalbin tasdiki şart değildir.
- Allah’ta sonradan olan sıfatlar bulunabilir.
- Zühd ve teşkilâtlanma, davetin esasıdır.
Ehl-i sünnetin cevabı
Allah’a cisim nispet etmek, «O’nun benzeri hiçbir şey yoktur» âyetinin doğrudan reddidir; sıfatları kabul etmek ile yaratılmışa benzetmek aynı şey değildir. İmanı dille ikrara indirmek ise, Kur’an’ın münafıkları imanla değil nifakla anmasıyla çelişir. Ehl-i sünnet, ikisinin de ortasında durur: tasdiksiz ikrar iman değildir, tenzihsiz sıfat da tevhid değildir.
Akıbet
Horasan’da yedinci yüzyıla kadar dağınık biçimde yaşadı ve Moğol istilâsından sonra tamamen kayboldu.
Künye
- Dönem
- 255 H. · 869 M.
- Aile
- Kelâmî akımlar
- Kol
- Kerrâmiyye
- Kilit şahsiyet
- Muhammed b. Kerrâm (vefat 255 H.)
- Bölge
- Nişâbur / Horasan
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- tecsîm
- Allah’a cisim nispet etme.