010 / 10077 H. · 696 M.Musul / Cezîretarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Sufrî çizgiden çıkan Şebîb b. Yezîd, Cezîre’de küçük bir kuvvetle ayaklandı ve Haccâc’ın ordularını birkaç kez bozguna uğratarak Kûfe’ye kadar ilerledi. Yanında savaşan annesi Gazâle’nin adı, taraftarlarının kadının imâmetini kabul ettiği yolundaki rivayetlerin kaynağı oldu. Şebîb bir nehir geçişinde boğulunca hareket dağıldı.
Temel iddiaları
- Ehliyet şartlarını taşıyan bir kadın da topluluğa imam olabilir.
- Zalim yönetime karşı silâhla çıkmak, gücü yeten için ertelenemez bir vazifedir.
- İmam, kabile veya soy üstünlüğüne göre değil liyakate göre seçilir.
Ehl-i sünnetin cevabı
Liyakati soya tercih etmeleri, Hâricî düşüncenin ilk günden beri taşıdığı eşitlikçi damardır ve tek başına yanlış değildir. Ne var ki genel imâmet, üzerinde selef icmâsı bulunan şartlara bağlıdır ve topluluğu her ihtilafta silâha çağırmak, Peygamber’in ﷺ fitne vakitlerinde sabrı emreden uyarısına aykırıdır.
Akıbet
Hareket kurucusunun ölümüyle birlikte söndü; Cezîre’deki Hâricî varlığı ikinci yüzyılda dağıldı.
Künye
- Dönem
- 77 H. · 696 M.
- Aile
- Hariciler
- Kol
- Hariciler · Sufriyye
- Kilit şahsiyet
- Şebîb b. Yezîd eş-Şeybânî (vefat 77 H.)
- Bölge
- Musul / Cezîre
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- imâmet
- Ümmetin yönetimi ve bu yönetimin dinî meşruiyeti meselesi. Fırka ayrılıklarının en eski konusudur.
- hurûc
- Zalim sayılan yönetime karşı silâhla ayaklanma.