043 / 100183 H. · 799 M.Bağdat / Iraktarihe karıştı
Ayrılığın düğümü
Mûsâ el-Kâzım Bağdat’ta hapiste vefat edince taraftarlarının bir bölümü onun ölmediğini, gizlendiğini ve kāim olarak döneceğini savundu. Zincirin devamını kabul edenler ise oğlu Ali er-Rızâ’ya yöneldi. İmâmiyye kaynakları bu kolu, imamın malına el koyan bazı vekillerin çıkar hesabıyla da ilişkilendirir; kendi içlerinden gelen bu eleştiri kaydedilmeye değer.
Temel iddiaları
- İmam vefat etmemiştir; gizlenmiştir ve beklenen kāimdir.
- Ondan sonra bir imam tayin edilmemiştir.
- Gaybet dönemi vekiller eliyle yönetilir.
Ehl-i sünnetin cevabı
Ölümü sabit bir kimseyi yaşıyor saymak, kabul edilebilir bir yorum değil görünen bir gerçeğin reddidir. Bu kalıbın Keysâniyye’den itibaren her nesilde tekrar etmesi, gaybet fikrinin çoğu zaman siyasî yenilgiyi ve boşluğu kapatmak için başvurulan bir açıklama olduğunu gösterir. Ehl-i sünnet gaybı Allah’a bırakır, insanların ecelini akîde meselesi hâline getirmez.
Akıbet
Üçüncü yüzyıl içinde eridi; mensuplarının çoğu İmâmiyye’nin ana koluna döndü.
Künye
- Dönem
- 183 H. · 799 M.
- Aile
- Şia
- Kol
- İmâmiyye · Vâkıfiyye
- Kilit şahsiyet
- Mûsâ el-Kâzım taraftarları (vefat 183 H.)
- Bölge
- Bağdat / Irak
- Durum
- tarihe karıştı
Sözlükçe
- gaybet
- Beklenen imamın gizlenmesi inancı.