Can, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Acil ameliyat günü oruç — Oruç bozulur, iyileşince kaza edilir.
Zaruret hali · tıbbi müdahale
Zaruret
kavaidUsul
Kavâid Lab
Yüz güncel vaka: zarûret, umûm-husûs, yakin ve klasik kavâid uygulaması.
Zor vakada hangi kaid devreye girer?
100 Kavâid Vakası Oku
100 vaka
Can, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Yanlışlıkla haram yedim — Zaruret yoksa tövbe; zehirlenme tehlikesi varsa zaruret geçerlidir.
Zaruret hali · zehirli gıda
Zaruret
kavaidCan, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: İş zorunluluğu ile faizli kredi — Zaruret dar yorumlanır; alternatif helal yol aranır.
Zaruret hali · iş sözleşmesi
Zaruret
kavaidCan, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Hayati tıbbi karar — Zaruret halinde hekim görüşü ve fıkhi sınır birlikte değerlendirilir.
Zaruret hali · yapay zeka kararı
Zaruret
kavaidCan, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Deprem enkazında helal olmayan yiyecek — Ölüm tehlikesi varsa zaruret ölçüsünce yenir.
Zaruret hali · acil durum
Zaruret
kavaidCan, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Açlık tehdidi — Zaruret miktarı kadar helal olmayandan yenmez; fazlası haramdır.
Zaruret hali · miras uyuşmazlığı
Zaruret
kavaidCan, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Zorunlu ilaç alımı — Hayati ilaç alımı zaruret kapsamında; lüks alım değildir.
Zaruret hali · online alışveriş
Zaruret
kavaidCan, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Borç ödemek için satış — Zaruret, haramı helal kılmaz; zaruret ölçüsü aşılmaz.
Zaruret hali · kripto işlem
Zaruret
kavaidCan, din, akıl, nesil ve mal korunması için mecburen yapılan fiil, normal hükmü geçici olarak değiştirir. Vaka: Can tehlikesi uyarısı — Zaruret halinde gizli bilgi ifşa caiz olabilir; keyfi paylaşım değildir.
Zaruret hali · sosyal medya paylaşımı
Zaruret
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: Genel yasak maddesi — Umum lafız tüm tarafları bağlar; istisna açık yazılmalı.
Umum lafzı · online sözleşme
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: «Tüm ürünler iade edilebilir» — Umum ifade, belirtilen ürünleri kapsar; gharar olmamalı.
Umum lafzı · e-ticaret iadesi
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: «Çalışanlar namaz kılar» — Umum hitap tüm çalışanları kapsar; özel istisna delille gelir.
Umum lafzı · iş sözleşmesi
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: Hizmet şartnamesi — Genel şartlar tüm kullanıcılar için geçerli; husus delille daraltılır.
Umum lafzı · dijital sözleşme
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: Platform kuralları — Umum yasak, tüm işlem türlerini kapsar; özel ruhsat ayrı delille.
Umum lafzı · kripto işlem
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: Otomatik filtre — Genel kural tüm içeriği kapsar; istisna manuel ve açık olmalı.
Umum lafzı · yapay zeka kararı
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: «Mirasçılar» ifadesi — Umum lafız, şeriatın belirlediği mirasçıları kapsar.
Umum lafzı · miras uyuşmazlığı
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: Site yönetim kararı — Genel yasak tüm sakinleri bağlar.
Umum lafzı · komşuluk hakkı
Umum
kavaidGenel ifade, şart ve sınırlama olmadıkça tüm fertleri kapsar. Vaka: Genel vergi yükümlülüğü — Umum hitap tüm mükellefleri kapsar.
Umum lafzı · vatandaşlık
Umum
kavaidÖzel bir delil, genel lafzı daraltır. Vaka: Genel ceza maddesi — Husus istisna açık yazılmazsa umum geçerlidir.
Husus delili · online sözleşme
Husus
kavaidÖzel bir delil, genel lafzı daraltır. Vaka: İade istisnası — «Gıda iade edilmez» husus delilidir; genel iade kuralını daraltır.
Husus delili · e-ticaret iadesi
Husus
kavaidÖzel bir delil, genel lafzı daraltır. Vaka: Oruç istisnası — Hasta husus deliliyle umum oruç hükmünden muaf tutulur.
Husus delili · tıbbi müdahale
Husus
kavaidÖzel bir delil, genel lafzı daraltır. Vaka: Mesai istisnası — Özel madde, genel çalışma yasağını daraltır.
Husus delili · iş sözleşmesi
Husus
kavaidÖzel bir delil, genel lafzı daraltır. Vaka: VIP kullanıcı istisnası — Husus delil açık olmalı; gizli ayrıcalık gharar sayılır.
Husus delili · dijital sözleşme
Husus
kavaidÖzel bir delil, genel lafzı daraltır. Vaka: Whitelist istisnası — Özel izin listesi, genel yasağı daraltır.
Husus delili · kripto işlem
Husus
kavaid